Điều 98 Luật Thương mại 2005: Cách thức thông báo
Bình luận Điều 98 Luật Thương mại 2005 về cách thức thông báo khuyến mại, trọng tâm áp dụng và lỗi thường gặp.
Điều 98. Cách thức thông báo
1. Việc thông báo khuyến mại hàng hóa theo quy định tại Điều 97 của Luật này được thực hiện bằng một trong các cách thức sau đây:
a) Tại địa điểm bán hàng hóa và nơi để hàng hóa bày bán;
b) Trên hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa;
c) Dưới bất kỳ cách thức nào khác nhưng phải được đính kèm với hàng hóa khi hàng hóa được bán.
2. Việc thông báo khuyến mại dịch vụ theo quy định tại Điều 97 của Luật này phải được thực hiện dưới một trong các cách thức sau đây:
a) Tại địa điểm cung ứng dịch vụ;
b) Cách thức khác nhưng phải được cung cấp kèm với dịch vụ khi dịch vụ đó được cung ứng.
Ý nghĩa của quy định
Điều 98 không chỉ là quy định về hình thức thể hiện thông tin, mà là cơ chế bảo đảm tính minh bạch của hoạt động khuyến mại. Nhà làm luật yêu cầu thông báo phải đi kèm với hàng hóa hoặc dịch vụ để người mua nắm được điều kiện khuyến mại ngay tại thời điểm quyết định giao dịch. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng quảng bá riêng một nơi, bán hàng một nơi, nhưng điều kiện thực tế lại không được công bố đầy đủ.
Trọng tâm cần nắm khi áp dụng
Điểm cốt lõi của Điều 98 là tính gắn liền với đối tượng được khuyến mại. Với hàng hóa, thông báo có thể đặt tại điểm bán, trên hàng hóa, trên bao bì hoặc dưới hình thức khác nhưng phải kèm theo hàng hóa khi bán. Với dịch vụ, thông báo phải được thể hiện tại nơi cung ứng hoặc được cung cấp kèm theo dịch vụ khi thực hiện. Vì vậy, giá trị pháp lý không nằm ở cách trình bày đẹp hay phổ biến, mà nằm ở việc khách hàng có nhận được thông tin đầy đủ, đúng thời điểm hay không.
Điều kiện để quy định này được kích hoạt
Điều 98 được áp dụng khi doanh nghiệp thực hiện khuyến mại theo Điều 97 Luật Thương mại 2005. Nói cách khác, phải tồn tại một chương trình khuyến mại hợp lệ trước, rồi mới xét đến cách thức thông báo. Nếu không có thông báo đúng cách, chương trình khuyến mại vẫn có thể bị xem là không bảo đảm điều kiện thực hiện theo quy định, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp với người tiêu dùng hoặc bị cơ quan quản lý kiểm tra.
Những hiểu sai thường gặp
Hiểu sai phổ biến là cho rằng chỉ cần đăng thông tin trên mạng xã hội, website hoặc poster bên ngoài cửa hàng là đủ. Thực tế, các kênh này chỉ có ý nghĩa hỗ trợ truyền thông, còn Điều 98 nhấn mạnh việc thông báo phải đến được người mua gắn với hàng hóa hoặc dịch vụ trong quan hệ giao dịch cụ thể. Một nhầm lẫn khác là dùng chung một mẫu thông báo cho cả hàng hóa và dịch vụ mà không xét cách thức cung ứng thực tế, dẫn đến thông báo không đúng yêu cầu của từng loại khuyến mại.
Lưu ý thực tiễn
Khi áp dụng Điều 98, cần bảo đảm nội dung thông báo rõ ràng về đối tượng khuyến mại, điều kiện hưởng khuyến mại, thời gian và phạm vi áp dụng. Nếu khuyến mại hàng hóa, nên kiểm tra kỹ việc gắn nhãn, treo biển, in bao bì hoặc kèm tài liệu giao hàng để tránh thiếu sót. Nếu khuyến mại dịch vụ, thông báo phải xuất hiện tại điểm cung ứng hoặc trong hồ sơ, chứng từ đi kèm dịch vụ để chứng minh đã công khai đầy đủ.
Về bản chất, Điều 98 đặt ra chuẩn mực tối thiểu về minh bạch thông tin, không cho phép doanh nghiệp chỉ thông báo theo cách thuận tiện cho mình mà bỏ qua khả năng tiếp cận của khách hàng. Đây là quy định kỹ thuật nhưng có ý nghĩa thực tiễn rất lớn trong việc phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ tính trung thực của chương trình khuyến mại.