Điều 91 Luật Thương mại 2005: Quyền khuyến mại của thương nhân

Phân định đúng chủ thể có quyền khuyến mại

Điều 91 đặt ra một giới hạn rất rõ: quyền khuyến mại gắn với chủ thể kinh doanh có năng lực tham gia trực tiếp vào hoạt động thương mại. Vì vậy, thương nhân Việt Nam, chi nhánh của thương nhân Việt Nam và chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam đều được quyền tự tổ chức khuyến mại hoặc thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại thực hiện thay. Quy định này phản ánh cách tiếp cận thực tiễn: cho phép linh hoạt trong xúc tiến thương mại nhưng vẫn giữ trách nhiệm pháp lý ở chủ thể kinh doanh chính.

Văn phòng đại diện không phải là chủ thể thực hiện khuyến mại

Điểm cần nắm chặt là văn phòng đại diện bị loại trừ khỏi quyền tự tổ chức khuyến mại và cũng không được thuê đơn vị khác để làm khuyến mại tại Việt Nam cho thương nhân mà mình đại diện. Đây không phải là hạn chế mang tính kỹ thuật mà là hệ quả trực tiếp từ chức năng của văn phòng đại diện: đại diện, liên lạc, nghiên cứu thị trường, không trực tiếp tiến hành hoạt động sinh lợi. Nếu văn phòng đại diện đứng tên tổ chức khuyến mại, chương trình dễ bị xem là vượt quá phạm vi hoạt động được phép.

Điều kiện áp dụng và điểm kích hoạt trách nhiệm

Điều luật này được kích hoạt khi chủ thể dự kiến thực hiện khuyến mại hoặc thuê dịch vụ khuyến mại tại Việt Nam. Khi đó, cần xác định đúng tư cách pháp lý của đơn vị thực hiện: là thương nhân, chi nhánh hay văn phòng đại diện. Chỉ cần xác định sai chủ thể, toàn bộ cơ chế triển khai khuyến mại có thể bị đánh giá không phù hợp với quy định về quyền khuyến mại.

Những hiểu nhầm thường gặp

Nhầm lẫn phổ biến nhất là coi mọi đơn vị phụ thuộc của thương nhân đều có quyền khuyến mại như nhau. Thực tế, chi nhánh có thể thực hiện trong phạm vi pháp luật cho phép, còn văn phòng đại diện thì không. Một hiểu nhầm khác là văn phòng đại diện có thể “đứng ra làm thủ tục” rồi để thương nhân khác thực hiện; Điều 91 cũng không cho phép cách làm này nếu văn phòng đại diện là chủ thể đứng sau việc tổ chức khuyến mại tại Việt Nam.

Lưu ý khi áp dụng trên thực tế

Khi xây dựng chương trình khuyến mại, cần ghi nhận rõ chủ thể chịu trách nhiệm tổ chức và chủ thể ký kết hợp đồng dịch vụ khuyến mại. Với tập đoàn hoặc doanh nghiệp nước ngoài có hiện diện tại Việt Nam, việc tách bạch giữa chi nhánh và văn phòng đại diện là bước kiểm tra bắt buộc trước khi triển khai. Đây là điều khoản ngắn nhưng có giá trị sàng lọc rất lớn, giúp tránh sai phạm ngay từ khâu xác định tư cách tổ chức chương trình.