Điều 89 Luật Thương mại 2005: Kinh doanh dịch vụ khuyến mại
Bình luận Điều 89 Luật Thương mại 2005 về kinh doanh dịch vụ khuyến mại, điều kiện áp dụng, ranh giới với quảng cáo và lưu ý trách nhiệm.
Điều 89. Kinh doanh dịch vụ khuyến mại
Kinh doanh dịch vụ khuyến mại là hoạt động thương mại, theo đó một thương nhân thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác trên cơ sở hợp đồng.
Bản chất của dịch vụ khuyến mại
Điều 89 đặt khuyến mại vào đúng vị trí của một dịch vụ thương mại, tức là một thương nhân nhận thực hiện hoạt động khuyến mại cho thương nhân khác trên cơ sở hợp đồng. Cách thiết kế này cho thấy pháp luật thừa nhận việc tổ chức khuyến mại có thể chuyên nghiệp hóa, tách biệt giữa chủ sở hữu hàng hóa, dịch vụ với đơn vị triển khai. Điểm cốt lõi là bên cung ứng dịch vụ không khuyến mại cho chính hàng hóa của mình, mà hành vi khuyến mại gắn với lợi ích thương mại của khách hàng thuê dịch vụ.
Điều kiện để áp dụng
Để xác lập quan hệ theo Điều 89, phải có đủ ba yếu tố: chủ thể cung ứng là thương nhân, đối tượng phục vụ là hàng hóa hoặc dịch vụ của thương nhân khác, và việc thực hiện dựa trên hợp đồng. Thiếu một trong ba yếu tố này thì không còn là kinh doanh dịch vụ khuyến mại theo nghĩa của Điều 89. Trong thực tiễn, hợp đồng là căn cứ quan trọng nhất để xác định công việc phải làm, quyền phê duyệt nội dung chương trình, chi phí, trách nhiệm pháp lý và cơ chế xử lý vi phạm.
Phân định trách nhiệm
Điều luật này giúp tránh nhầm lẫn giữa người tổ chức khuyến mại và người thực hiện kỹ thuật hoặc truyền thông. Nếu doanh nghiệp chỉ thuê đơn vị thiết kế, in ấn, quảng cáo hoặc phát tán thông tin mà không giao tổ chức chương trình khuyến mại, thì chưa hình thành quan hệ kinh doanh dịch vụ khuyến mại. Ngược lại, khi một thương nhân đứng ra triển khai trọn gói chương trình khuyến mại cho khách hàng, đơn vị đó phải tuân thủ đầy đủ quy định về hình thức, nội dung, hàng hóa dùng để khuyến mại và nghĩa vụ thông báo hoặc đăng ký theo pháp luật chuyên ngành.
Hiểu đúng về ranh giới pháp lý
Nhiều trường hợp thực tế dễ bị gọi chung là “làm marketing” nhưng không phải mọi hoạt động quảng bá đều là khuyến mại. Chỉ khi hoạt động nhằm tạo lợi ích trực tiếp cho người mua, người dùng hàng hóa, dịch vụ thông qua các hình thức khuyến mại được pháp luật cho phép thì mới đặt ra vấn đề áp dụng. Vì vậy, cần nhìn vào mục đích và cấu trúc chương trình, thay vì chỉ nhìn vào cách đặt tên dịch vụ trong hợp đồng.
Lưu ý khi áp dụng
Do đây là quan hệ thương mại có yếu tố dịch vụ, hợp đồng cần xác định rõ chương trình khuyến mại thuộc trách nhiệm thiết kế nội dung hay chỉ là khâu triển khai. Các bên cũng phải kiểm tra tính hợp pháp của hình thức khuyến mại trước khi thực hiện, vì việc thuê ngoài không làm giảm nghĩa vụ tuân thủ. Trên thực tế, sai sót thường nằm ở chỗ giao dịch được soạn như hợp đồng dịch vụ chung, nhưng nội dung lại là tổ chức khuyến mại có điều kiện pháp lý riêng.