Điều 87 Luật Thương mại 2005: Thời hạn thanh toán
Bình luận Điều 87 Luật Thương mại 2005 về thời hạn thanh toán khi không có thỏa thuận, nêu mốc hoàn thành dịch vụ và lưu ý áp dụng.
Điều 87. Thời hạn thanh toán
Trường hợp không có thỏa thuận và giữa các bên không có bất kỳ thói quen nào về việc thanh toán thì thời hạn thanh toán là thời điểm việc cung ứng dịch vụ được hoàn thành.
Ý nghĩa của quy định
Điều 87 thể hiện nguyên tắc tôn trọng tự do thỏa thuận, nhưng đồng thời thiết lập một mốc thanh toán mặc định để tránh tranh chấp khi hợp đồng im lặng. Cách tiếp cận này bảo đảm bên cung ứng dịch vụ không phải chờ đợi vô thời hạn chỉ vì các bên chưa ghi rõ thời hạn trả tiền. Về thực tiễn, đây là quy tắc lấp chỗ trống, chỉ áp dụng khi không có căn cứ ưu tiên nào khác.
Điều kiện để áp dụng
Quy định chỉ được kích hoạt khi hội đủ hai dấu hiệu: không có thỏa thuận về thời hạn thanh toán và giữa các bên cũng không có thói quen thanh toán đã hình thành ổn định. Khi hai căn cứ này cùng vắng mặt, thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ trở thành mốc phát sinh nghĩa vụ thanh toán. Vì vậy, khi giải quyết tranh chấp, cần kiểm tra trước tiên hợp đồng, phụ lục, trao đổi xác nhận, rồi mới xem xét tập quán giao dịch giữa các bên.
Điểm cần nắm khi áp dụng
“Hoàn thành dịch vụ” là mốc pháp lý quan trọng nhất. Mốc này không đồng nghĩa với việc bên sử dụng dịch vụ đã nghiệm thu hay đã thanh toán xong, mà là thời điểm bên cung ứng đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ dịch vụ theo hợp đồng. Nếu hợp đồng có nhiều giai đoạn hoặc thanh toán theo tiến độ, phải xác định hoàn thành ở từng phần việc tương ứng, không máy móc lấy toàn bộ hợp đồng làm một mốc duy nhất.
Những nhầm lẫn thường gặp
Nhiều trường hợp cho rằng chỉ khi có biên bản nghiệm thu hoặc hóa đơn thì mới đến hạn thanh toán. Cách hiểu này không đúng nếu hợp đồng và tập quán không đặt ra điều kiện đó như một phần của cơ chế thanh toán. Ngược lại, nếu các bên đã có thỏa thuận về nghiệm thu trước khi thanh toán, thì phải ưu tiên áp dụng đúng thỏa thuận đó.
Lưu ý thực tiễn
Bên cung ứng dịch vụ nên quy định rõ thời hạn thanh toán, cách xác nhận hoàn thành, và hậu quả chậm trả ngay trong hợp đồng để tránh tranh cãi. Bên sử dụng dịch vụ cần lưu ý rằng im lặng về thời hạn không làm mất nghĩa vụ trả tiền, mà chỉ chuyển mốc thanh toán về thời điểm hoàn thành dịch vụ. Khi phát sinh chậm thanh toán, việc xác định đúng ngày hoàn thành dịch vụ là căn cứ then chốt để tính lãi chậm trả, phạt vi phạm hoặc bồi thường nếu có căn cứ áp dụng.