Điều 135 Luật Thương mại 2005: Hàng hóa, dịch vụ tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài
Bình luận Điều 135 Luật Thương mại 2005 về tạm xuất hàng hóa, dịch vụ tham gia hội chợ ở nước ngoài, thời hạn và nghĩa vụ hải quan.
Điều 135. Hàng hóa, dịch vụ tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài
1. Tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ đều được tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài, trừ hàng hóa, dịch vụ thuộc diện cấm xuất khẩu theo quy định của pháp luật.
2. Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện cấm xuất khẩu chỉ được tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài khi được sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.
3. Thời hạn tạm xuất khẩu hàng hóa để tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài là một năm kể từ ngày hàng hóa được tạm xuất khẩu; nếu quá thời hạn nói trên mà chưa được tái nhập khẩu thì hàng hóa đó phải chịu thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.
4. Việc tạm xuất, tái nhập hàng hóa tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài phải tuân thủ các quy định của pháp luật về hải quan và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Ý nghĩa của quy định
Điều 135 thể hiện quan điểm khuyến khích xúc tiến thương mại ra nước ngoài, coi hội chợ, triển lãm là kênh hợp pháp để quảng bá hàng hóa, dịch vụ Việt Nam. Tuy nhiên, quy định này không trao quyền tự do tuyệt đối mà đặt trong khuôn khổ quản lý xuất khẩu, hải quan và an ninh kinh tế. Vì vậy, điều luật vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xúc tiến thương mại, vừa bảo đảm kiểm soát đối với các mặt hàng nhạy cảm.
Điểm cần nắm khi áp dụng
Về nguyên tắc, mọi hàng hóa, dịch vụ đều có thể tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài, trừ trường hợp thuộc diện cấm xuất khẩu theo quy định của pháp luật. Nếu thuộc diện cấm xuất khẩu, việc tham gia chỉ hợp pháp khi có chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ. Đây là điểm then chốt để phân biệt giữa trường hợp được tự thực hiện và trường hợp phải xin ý kiến chấp thuận ở cấp có thẩm quyền đặc biệt.
Đối với hàng hóa tạm xuất khẩu để tham gia hội chợ, triển lãm, thời hạn tối đa là một năm kể từ ngày tạm xuất khẩu. Hết thời hạn này mà chưa tái nhập thì hàng hóa không còn được xem là hàng hóa tạm xuất cho mục đích hội chợ, triển lãm nữa, và phải thực hiện nghĩa vụ thuế cùng các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định pháp luật Việt Nam. Do đó, việc theo dõi thời hạn và chứng từ tái nhập là yêu cầu bắt buộc trong quản trị hồ sơ.
Điều kiện kích hoạt và phạm vi áp dụng
Để Điều 135 được áp dụng, trước hết phải có hoạt động đưa hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài nhằm mục đích tham gia hội chợ, triển lãm thương mại. Tiếp đó, cần xác định đúng tình trạng pháp lý của hàng hóa, dịch vụ: có thuộc nhóm cấm xuất khẩu hay không, và nếu có thì đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận hay chưa. Sau cùng là việc thực hiện tạm xuất, tái nhập theo đúng thủ tục hải quan và các quy định chuyên ngành có liên quan.
Những hiểu sai thường gặp
Hiểu sai phổ biến là cho rằng cứ mang hàng ra nước ngoài trưng bày thì đương nhiên không phát sinh nghĩa vụ pháp lý. Thực tế, cơ chế tạm xuất - tái nhập vẫn là một thủ tục xuất khẩu có kiểm soát, kéo theo trách nhiệm về hải quan, thời hạn và thuế nếu quá hạn. Một nhầm lẫn khác là coi mọi hàng hóa đều được đưa đi hội chợ; trong khi nhóm cấm xuất khẩu chỉ có thể thực hiện khi có chấp thuận đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ.
Lưu ý thực tiễn
Trong xử lý hồ sơ, cần tách bạch giữa mục đích trưng bày, giới thiệu với mục đích tiêu thụ, chuyển nhượng hoặc xuất khẩu chính thức. Nếu hàng hóa không tái nhập đúng hạn, doanh nghiệp phải chuẩn bị phương án xử lý nghĩa vụ thuế và chứng từ chứng minh tình trạng hàng hóa. Với mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, ngoài Điều 135 còn phải đối chiếu thêm quy định về hải quan, xuất khẩu và quản lý mặt hàng tương ứng.