Điều 127 Luật Thương mại 2005: Quyền của bên cung ứng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ

Ý nghĩa của quy định

Điều 127 đặt bên cung ứng dịch vụ vào đúng vị trí của một chủ thể thực hiện dịch vụ thương mại có quyền đòi hỏi sự phối hợp từ bên thuê dịch vụ. Cách thiết kế này nhằm bảo đảm hoạt động trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ diễn ra đúng kế hoạch, đúng nội dung và không bị gián đoạn vì thiếu hàng hóa, thiếu thông tin hoặc thiếu phương tiện hỗ trợ. Quy định cũng cho thấy pháp luật ưu tiên hiệu lực của thỏa thuận hợp đồng, vì câu mở đầu “trừ trường hợp có thỏa thuận khác” cho phép các bên tự điều chỉnh quyền này trong giới hạn pháp luật.

Điểm cần nắm khi áp dụng

Quyền yêu cầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ, thông tin và phương tiện không phát sinh một cách độc lập, mà gắn trực tiếp với hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu đã được giao kết. Nội dung yêu cầu của bên cung ứng phải bám đúng phạm vi, thời hạn và tiêu chuẩn đã thỏa thuận; ngoài hợp đồng thì không thể đòi hỏi tùy tiện. Đây là cơ sở quan trọng để xác định bên thuê dịch vụ vi phạm nghĩa vụ hay bên cung ứng đang yêu cầu thực hiện đúng cam kết.

Quyền nhận thù lao dịch vụ và các chi phí hợp lý khác là quyền tài sản cốt lõi của bên cung ứng. Tuy nhiên, “chi phí hợp lý khác” không phải mọi khoản chi phát sinh, mà phải là khoản chi cần thiết, có liên hệ trực tiếp với việc thực hiện dịch vụ và phù hợp thỏa thuận hoặc tập quán áp dụng trong giao dịch thương mại. Khi tranh chấp, căn cứ chứng minh thường nằm ở hợp đồng, phụ lục, báo giá, chứng từ và biên bản nghiệm thu.

Điều kiện để kích hoạt quy định

Muốn áp dụng Điều 127, trước hết phải tồn tại quan hệ cung ứng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ theo Luật Thương mại 2005. Tiếp theo, phải xác định rõ hợp đồng đã quy định hoặc mặc nhiên cho phép bên cung ứng yêu cầu bên thuê giao hàng hóa, tài liệu, thông tin, phương tiện trong một thời hạn nhất định. Nếu các bên có thỏa thuận riêng về quyền, mức thù lao, cách tính chi phí hoặc cơ chế cung cấp thông tin, thì thỏa thuận đó được ưu tiên áp dụng.

Cách hiểu sai thường gặp

Một nhầm lẫn phổ biến là xem quyền của bên cung ứng như quyền tự ý đòi thêm hàng hóa, tài liệu hoặc chi phí ngoài hợp đồng. Thực tế, điều luật này không tạo ra quyền mở rộng tùy ý, mà chỉ bảo vệ quyền thực hiện dịch vụ theo đúng thỏa thuận. Một nhầm lẫn khác là đồng nhất mọi khoản chi với “chi phí hợp lý”; cách hiểu đúng phải dựa trên tính cần thiết, tính liên quan và khả năng chứng minh của khoản chi đó.

Lưu ý thực tiễn

Khi soạn hợp đồng, cần quy định rõ đầu việc bên thuê phải giao, thời điểm giao, tiêu chuẩn thông tin, trách nhiệm về tính chính xác của nội dung trưng bày và cách xác nhận chi phí phát sinh. Nếu không quy định rõ, tranh chấp thường rơi vào việc chứng minh bên nào chậm cung cấp, bên nào gây cản trở hoặc khoản nào được xem là hợp lý. Điều 127 vì vậy không chỉ là quy định về quyền, mà còn là chuẩn mực phân bổ rủi ro hợp đồng trong hoạt động xúc tiến thương mại.

Nếu bên thuê chậm giao hàng hóa, thông tin hoặc phương tiện làm ảnh hưởng đến tiến độ trưng bày, giới thiệu, bên cung ứng có cơ sở yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng và yêu cầu thanh toán phần thù lao, chi phí tương ứng với phần việc đã hoàn thành. Ngược lại, nếu bên cung ứng không chứng minh được căn cứ hợp đồng và căn cứ chi phí, yêu cầu thanh toán dễ bị bác bỏ. Trọng tâm áp dụng vì thế nằm ở chứng cứ hợp đồng và mối liên hệ trực tiếp giữa chi phí với việc thực hiện dịch vụ.