Điều 126 Luật Thương mại 2005: Nghĩa vụ của bên thuê dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ

Trọng tâm của quy định

Điều 126 Luật Thương mại 2005 xác lập nghĩa vụ nền tảng của bên thuê dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ. Cách thiết kế điều luật cho thấy quan điểm lập pháp là phân định rõ trách nhiệm của bên “đặt dịch vụ” trong chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại, tránh đẩy toàn bộ rủi ro sang bên cung ứng dịch vụ. Đây là quy định mang tính bổ trợ cho hợp đồng, nên các bên vẫn được quyền thỏa thuận khác nếu không trái nguyên tắc chung của pháp luật.

Khi nào điều luật được áp dụng

Điều luật được kích hoạt khi có quan hệ hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ giữa các bên. Khi đã phát sinh hợp đồng, bên thuê không chỉ có nghĩa vụ trả tiền mà còn phải bảo đảm điều kiện vật chất và dữ liệu cần thiết để hoạt động trưng bày, giới thiệu diễn ra đúng mục tiêu. Nếu hợp đồng quy định khác về phạm vi cung cấp hàng hóa, phương tiện, chi phí hoặc nghĩa vụ thông tin thì ưu tiên áp dụng theo thỏa thuận đó trong giới hạn pháp luật cho phép.

Điểm cần nắm khi áp dụng

Thứ nhất, nghĩa vụ cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc phương tiện không phải là nghĩa vụ chung chung mà phải bám sát đúng thỏa thuận hợp đồng. Nếu bên thuê giao thiếu, giao sai chủng loại hoặc giao không đúng thời hạn thì có thể làm phát sinh trách nhiệm vi phạm hợp đồng và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả trưng bày, giới thiệu.

Thứ hai, nghĩa vụ cung cấp thông tin là điểm rất quan trọng. Bên thuê chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ, tính hợp pháp của thông tin về hàng hóa, dịch vụ do mình cung cấp; bên cung ứng dịch vụ không mặc nhiên chịu trách nhiệm về nội dung sai do bên thuê đưa ra. Đây là cơ sở để xác định lỗi khi có khiếu nại từ khách hàng, đối tác hoặc cơ quan quản lý.

Thứ ba, nghĩa vụ trả thù lao và các chi phí hợp lý khác cần được hiểu theo hợp đồng và tập quán thương mại phù hợp. Trong thực tế, ngoài phí dịch vụ chính còn có thể phát sinh chi phí gian hàng, vận chuyển, lắp đặt, nhân sự, bảo quản, truyền thông theo thỏa thuận. Nếu không ghi nhận rõ, tranh chấp thường nằm ở phần “chi phí hợp lý” này.

Hiểu sai thường gặp

Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng bên cung ứng dịch vụ phải tự chịu toàn bộ rủi ro về nội dung hàng hóa, dịch vụ được trưng bày, giới thiệu. Thực ra, điều luật đặt trách nhiệm đầu tiên lên bên thuê vì chính bên này là chủ thể nắm nguồn hàng và thông tin sản phẩm. Một hiểu sai khác là coi nghĩa vụ thanh toán chỉ gồm tiền dịch vụ, trong khi các chi phí hợp lý khác đã được luật dự liệu nếu có căn cứ thỏa thuận hoặc phát sinh hợp lý trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Lưu ý thực tiễn

Khi soạn hợp đồng, cần mô tả rõ danh mục hàng hóa, tiêu chuẩn phương tiện, nội dung thông tin được phép sử dụng, cơ chế phê duyệt tài liệu quảng bá và phạm vi chi phí được thanh toán. Càng quy định cụ thể, càng dễ xác định trách nhiệm khi phát sinh vi phạm hoặc yêu cầu bồi thường. Với các giao dịch có yếu tố quảng cáo, xúc tiến thương mại rộng hơn, cần tách bạch giữa nghĩa vụ của bên thuê dịch vụ theo Điều 126 và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật về quảng cáo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sở hữu trí tuệ nếu có liên quan.