Điều 124 Luật Thương mại 2005: Hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ
Bình luận Điều 124 Luật Thương mại 2005 về hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ: hình thức, hiệu lực và lưu ý thực tiễn.
Điều 124. Hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ
Hợp đồng dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương.
Ý nghĩa của quy định
Điều 124 của Luật Thương mại 2005 không đi sâu vào nội dung thỏa thuận, mà nhấn mạnh hình thức bắt buộc của hợp đồng. Cách tiếp cận này cho thấy lập pháp muốn tăng tính minh bạch, khả năng chứng minh và kiểm soát rủi ro trong hoạt động trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ. Với loại dịch vụ thường gắn với địa điểm, thời gian, chi phí, phạm vi giới thiệu và trách nhiệm về thông tin sản phẩm, yêu cầu bằng văn bản là cần thiết để tránh tranh chấp về sau.
Điểm cần nắm khi áp dụng
Trọng tâm của điều luật là: nếu giao kết dịch vụ trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ thì hợp đồng phải tồn tại dưới dạng văn bản hoặc hình thức có giá trị pháp lý tương đương. Điều này bao gồm hợp đồng giấy, hợp đồng điện tử, thông điệp dữ liệu và các hình thức được pháp luật thừa nhận là có giá trị chứng cứ, miễn đáp ứng điều kiện pháp luật về giao kết và lưu giữ. Bên cạnh đó, điều luật không thay thế các quy định chung về hiệu lực hợp đồng; các điều kiện tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 vẫn phải được bảo đảm.
Điều kiện để quy định được kích hoạt
Quy định này chỉ đặt ra khi các bên xác lập quan hệ dịch vụ nhằm trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ theo cơ chế của Luật Thương mại. Khi đó, việc thỏa thuận miệng không đáp ứng yêu cầu hình thức và làm suy giảm giá trị chứng minh của giao dịch. Trong thực tiễn, chỉ cần có giao dịch cung ứng dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh này thì yêu cầu về văn bản đã trở thành tiêu chí bắt buộc cần kiểm tra đầu tiên.
Nhầm lẫn thường gặp
Một nhầm lẫn phổ biến là coi mọi thỏa thuận thương mại đều có thể giao kết bằng miệng nếu các bên đã thực hiện. Với Điều 124, cách hiểu đó không phù hợp vì đây là trường hợp luật đã ấn định hình thức cụ thể. Nhầm lẫn khác là đánh đồng “văn bản” với giấy tờ truyền thống; trên thực tế, hình thức điện tử có giá trị pháp lý tương đương vẫn đáp ứng yêu cầu luật định nếu bảo đảm điều kiện pháp lý liên quan.
Lưu ý thực tiễn
Khi soạn hợp đồng, nên ghi rõ đối tượng trưng bày, phạm vi sử dụng hình ảnh/thông tin hàng hóa, địa điểm, thời hạn, chi phí, trách nhiệm về nội dung giới thiệu và cơ chế xử lý vi phạm. Đây là các điều khoản thường phát sinh tranh chấp nhất trong thực tế. Việc lập hợp đồng đầy đủ không chỉ để tuân thủ Điều 124 mà còn là căn cứ quan trọng để phân định trách nhiệm giữa bên thuê dịch vụ và bên cung ứng dịch vụ.