Điều 120 Luật Thương mại 2005: Các hình thức trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ

Phạm vi điều chỉnh

Điều 120 ghi nhận nhiều phương thức trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, từ phòng trưng bày chuyên biệt, khu vực trung tâm thương mại, sự kiện văn hóa - thể thao, cho đến môi trường Internet. Cách liệt kê này cho thấy quy định không khép kín theo một mô hình tổ chức cụ thể mà tập trung vào chức năng giới thiệu sản phẩm.

Ý nghĩa thực tiễn của điều luật là tạo cơ sở pháp lý cho thương nhân lựa chọn hình thức quảng bá phù hợp với tính chất hàng hóa, dịch vụ và kênh tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, điều luật chỉ xác định hình thức, còn việc tổ chức phải tuân thủ các quy định liên quan về thương mại, quảng cáo, sở hữu trí tuệ, an toàn, văn hóa và trật tự công cộng.

Điểm cốt lõi khi áp dụng

Yếu tố kích hoạt việc áp dụng Điều 120 là hoạt động có mục đích trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ tới công chúng hoặc nhóm khách hàng nhất định. Nếu hoạt động chỉ nhằm bán hàng đơn lẻ, không có nội dung giới thiệu có tổ chức, thì chưa phản ánh đầy đủ bản chất của điều luật này.

Quy định tách bạch khá rõ giữa trưng bày và giao dịch. Trong thực tế, nhiều chương trình vừa giới thiệu vừa chốt đơn; khi đó, phần giới thiệu vẫn thuộc phạm vi Điều 120, nhưng phần bán hàng phải được xem xét theo các quy định khác tương ứng.

Những nhầm lẫn thường gặp

Không nên hiểu Điều 120 chỉ áp dụng cho “phòng trưng bày” theo nghĩa truyền thống. Khoản 4 đã mở rộng sang Internet, nên website, sàn giao dịch, trang giới thiệu sản phẩm, livestream giới thiệu dịch vụ đều có thể nằm trong phạm vi điều chỉnh nếu mang bản chất trưng bày, giới thiệu.

Cũng không nên đồng nhất mọi hoạt động trưng bày với quảng cáo. Trưng bày có thể thiên về cho xem, cho trải nghiệm, cho nhận diện sản phẩm, trong khi quảng cáo nhấn mạnh đến thông điệp xúc tiến thương mại; hai hoạt động này thường giao thoa nhưng không hoàn toàn trùng nhau.

Lưu ý thực tiễn

Khi áp dụng Điều 120 vào một tình huống cụ thể, cần xác định rõ: chủ thể tổ chức, địa điểm hoặc nền tảng thực hiện, đối tượng hàng hóa/dịch vụ, và nội dung thể hiện có đúng là giới thiệu thương mại hay không. Đây là cơ sở để phân loại đúng nghĩa vụ pháp lý và tránh nhầm lẫn với các hoạt động sự kiện, biểu diễn, hội thảo chuyên môn hoặc kinh doanh trực tiếp.

Đối với hình thức trên Internet, việc công bố thông tin phải bảo đảm tính trung thực, không gây nhầm lẫn về đặc tính, công dụng, xuất xứ, chất lượng của hàng hóa, dịch vụ. Đây là điểm dễ phát sinh tranh chấp nhất vì nội dung giới thiệu thường gắn với hình ảnh, video, nhận xét và thông điệp tiếp thị.