Điều 25 Luật nhà ở 2023: Kỳ Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia và thẩm quyền phê duyệt Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia

Ý nghĩa điều phối chính sách

Điều 25 thể hiện cách tiếp cận coi phát triển nhà ở là nhiệm vụ chiến lược, không chỉ là hoạt động quản lý xây dựng hay thị trường bất động sản đơn lẻ. Việc ấn định kỳ 10 năm giúp bảo đảm tính ổn định, có đủ độ dài để đặt mục tiêu về quỹ nhà ở, chất lượng nhà ở và phân bổ nguồn lực. Yêu cầu “phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội” cho thấy chiến lược nhà ở phải đi cùng nhịp với mục tiêu tăng trưởng, đô thị hóa, an sinh và phát triển vùng.

Điểm mấu chốt khi áp dụng

Trọng tâm của điều luật nằm ở ba lớp trách nhiệm: Bộ Xây dựng tổ chức xây dựng; Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai bằng chương trình, kế hoạch cụ thể. Đây là một chuỗi liên thông từ định hướng vĩ mô đến thực thi địa phương, nên không được hiểu chiến lược quốc gia chỉ là văn bản tổng hợp mang tính hình thức. Khi áp dụng, phải xác định đúng thời điểm lập chiến lược, thời hạn phê duyệt và mối quan hệ giữa chỉ tiêu quốc gia với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội từng giai đoạn.

Đưa chỉ tiêu nhà ở vào mục tiêu phát triển chung

Khoản 3 là điểm rất thực chất: các chỉ tiêu cơ bản như diện tích nhà ở bình quân đầu người và chất lượng nhà ở đô thị, nông thôn, toàn quốc phải được lồng ghép vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Điều này buộc cơ quan lập kế hoạch không tách riêng nhà ở thành một lĩnh vực phụ trợ, mà phải coi đó là chỉ tiêu điều hành quốc gia. Trong thực tiễn, đây là cơ sở để đánh giá mức độ hoàn thành chính sách nhà ở bằng các chỉ số đo lường cụ thể, thay vì chỉ dựa vào số lượng dự án đã triển khai.

Những hiểu sai thường gặp

Không nên hiểu Điều 25 chỉ trao thẩm quyền phê duyệt cho Thủ tướng mà bỏ qua vai trò tổ chức xây dựng của Bộ Xây dựng và vai trò triển khai của địa phương. Cũng không nên đồng nhất chiến lược quốc gia với chương trình, kế hoạch cấp tỉnh: chiến lược là khung định hướng cấp quốc gia, còn kế hoạch địa phương là công cụ thực hiện. Một nhầm lẫn khác là coi chỉ tiêu nhà ở là mục tiêu riêng của ngành xây dựng; thực tế, Điều 25 yêu cầu tích hợp vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.

Lưu ý thực tiễn

Điều luật này chỉ được kích hoạt đúng nghĩa khi có nhu cầu xây dựng hoặc điều chỉnh chiến lược ở cấp quốc gia và khi chiến lược đó được gắn với kỳ 10 năm. Khi nghiên cứu hồ sơ chính sách, cần kiểm tra đồng thời ba yếu tố: căn cứ xây dựng chiến lược, cơ quan chủ trì soạn thảo và thẩm quyền phê duyệt. Với cấp tỉnh, văn bản địa phương không được đi lệch khỏi định hướng của chiến lược quốc gia, mà phải cụ thể hóa bằng chương trình và kế hoạch phù hợp điều kiện từng địa bàn.