Điều 193 Luật nhà ở 2023: Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về phát triển, quản lý nhà ở

Ý nghĩa lập pháp

Điều 193 thể hiện quan điểm quản lý nhà nước theo hướng chuẩn hóa nguồn nhân lực ngay từ khâu thực thi chính sách. Lĩnh vực nhà ở liên quan trực tiếp đến quy hoạch, phát triển, phân bổ, quản lý và an sinh xã hội, nên đội ngũ làm việc trong lĩnh vực này phải được bồi dưỡng thường xuyên, có nền tảng thống nhất. Quy định này nhằm giảm tình trạng áp dụng pháp luật thiếu đồng bộ giữa các cấp, ngành và tăng chất lượng quyết định hành chính trong thực tiễn.

Điểm cần nắm khi áp dụng

Khoản 1 xác lập nghĩa vụ tham gia đào tạo, bồi dưỡng đối với công chức, viên chức đang làm việc trong lĩnh vực quản lý, phát triển nhà ở của các cấp, ngành. Đây không phải là khuyến khích mang tính tự nguyện mà là yêu cầu bắt buộc gắn với vị trí công tác. Khi một cá nhân đã được phân công thực hiện nhiệm vụ thuộc phạm vi này, việc tham gia khóa đào tạo, bồi dưỡng trở thành điều kiện để bảo đảm năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.

Khoản 2 tập trung quyền ban hành chương trình, nội dung đào tạo vào Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Cách thiết kế này bảo đảm tính thống nhất chuyên môn trên toàn quốc, tránh mỗi địa phương áp dụng một bộ tiêu chuẩn riêng. Người đọc cần hiểu rằng Bộ Xây dựng không chỉ đóng vai trò hướng dẫn chung mà còn là cơ quan quyết định khung nội dung cốt lõi của hoạt động bồi dưỡng.

Điều kiện để điều luật được “kích hoạt”

Điều luật được áp dụng khi chủ thể là công chức, viên chức và đang làm việc trong lĩnh vực quản lý, phát triển nhà ở. Yếu tố kích hoạt không phụ thuộc vào tên gọi đơn vị công tác, mà phụ thuộc vào chức năng, nhiệm vụ thực tế có thuộc phạm vi nhà ở hay không. Khi đã rơi vào phạm vi này, nghĩa vụ tham gia đào tạo, bồi dưỡng phát sinh theo quy định.

Việc triển khai cụ thể còn phụ thuộc vào chương trình, nội dung do Bộ Xây dựng ban hành. Vì vậy, trong thực tiễn, cơ quan quản lý nhân sự cần đối chiếu đúng nhóm đối tượng, thời điểm cử đi học, nội dung chương trình và yêu cầu hoàn thành khóa bồi dưỡng để tránh thực hiện hình thức hoặc sai thẩm quyền.

Những cách hiểu sai thường gặp

Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng chỉ cán bộ chuyên trách tại cơ quan xây dựng mới thuộc diện áp dụng. Thực tế, điều luật dùng tiêu chí “làm việc trong lĩnh vực quản lý, phát triển nhà ở”, nên phạm vi bao trùm cả người đang thực thi nhiệm vụ liên quan ở nhiều cấp, ngành khác nhau. Nhầm lẫn này dễ dẫn đến bỏ sót đối tượng phải bồi dưỡng.

Nhầm lẫn khác là coi khóa đào tạo, bồi dưỡng như một thủ tục hành chính mang tính hồ sơ. Bản chất của quy định là nâng chất lượng thực thi công vụ, do đó giá trị của điều luật nằm ở nội dung đào tạo và khả năng áp dụng vào công việc, không phải chỉ ở việc có giấy chứng nhận hoàn thành khóa học.

Lưu ý thực tiễn

Để áp dụng đúng Điều 193, cơ quan sử dụng công chức, viên chức cần chủ động rà soát vị trí việc làm gắn với lĩnh vực nhà ở và bố trí kế hoạch bồi dưỡng phù hợp. Nội dung đào tạo phải bám sát chương trình do Bộ Xây dựng ban hành, tránh tự thiết kế chương trình không bảo đảm tính pháp lý. Trong thực thi, đây là điều khoản hỗ trợ trực tiếp cho việc nâng cao chất lượng quản lý nhà ở, chứ không chỉ là quy định mang tính thủ tục nội bộ.

Trong các tình huống tranh luận về trách nhiệm cử đi học, cần ưu tiên xác định đúng thẩm quyền quản lý nhân sự và phạm vi nhiệm vụ của từng cá nhân. Đây là điểm quyết định để phân biệt giữa nghĩa vụ bắt buộc theo luật và các hoạt động bồi dưỡng nội bộ không làm phát sinh cùng một mức ràng buộc pháp lý.

Gợi ý áp dụng nhanh

• Xác định đúng đối tượng: công chức, viên chức làm việc thực tế trong lĩnh vực nhà ở.
• Đối chiếu chương trình đào tạo theo khung do Bộ Xây dựng ban hành.
• Ghi nhận việc tham gia bồi dưỡng như một yêu cầu phục vụ công vụ, không chỉ là thủ tục hồ sơ.
• Rà soát định kỳ để bảo đảm đội ngũ làm nhà ở được cập nhật pháp luật và kỹ năng chuyên môn.