Điều 46 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: Nhập tài sản riêng của vợ, chồng vào tài sản chung

Ý nghĩa và mục đích của quy định

Điều 46 tạo cơ chế pháp lý để tài sản riêngtài sản chung

Điều kiện làm phát sinh việc “nhập tài sản riêng”

Trọng tâm của Điều 46 là thỏa thuận của vợ chồng

Yêu cầu về hình thức thỏa thuận

Khoản 2 nhấn mạnh nguyên tắc: nếu giao dịch liên quan đến tài sản đó phải tuân theo một hình thức nhất định, thì thỏa thuận nhập tài sản riêng cũng phải tuân theo hình thức tương ứng. Ví dụ quyền sử dụng đất đòi hỏi hợp đồng bằng văn bản, có công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về đất đai, thì việc nhập quyền sử dụng đất riêng của một bên vào tài sản chung không thể chỉ thể hiện bằng lời nói hoặc giấy viết tay không công chứng. Việc không tuân thủ hình thức bắt buộc tiềm ẩn rủi ro bị tuyên vô hiệu hoặc không được tòa án ghi nhận khi giải quyết tranh chấp.

Hệ quả về nghĩa vụ tài sản sau khi nhập

Khoản 3 xác định rõ hậu quả pháp lý đối với nghĩa vụ liên quan đến tài sản riêngtài sản chung

Những cách hiểu sai thường gặp

Nhầm lẫn giữa sử dụng chung và nhập tài sản

Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng chỉ cần cả hai vợ chồng cùng sử dụng, hưởng lợi từ tài sản thì tài sản riêng đương nhiên trở thành tài sản chung. Điều 46 cho thấy sử dụng chung chỉ là dấu hiệu thực tế; việc nhập tài sản riêng phải có thỏa thuận

Cho rằng không cần form cụ thể với tài sản bắt buộc phải công chứng

Thực tiễn có trường hợp chỉ lập giấy thỏa thuận miệng hoặc văn bản đơn giản về việc nhập nhà ở, quyền sử dụng đất riêng vào tài sản chung, không công chứng, chứng thực. Cách làm này dễ bị tòa án bác bỏ khi giải quyết tranh chấp vì không phù hợp yêu cầu hình thức của giao dịch liên quan đến bất động sản, dẫn đến bên có quyền mong muốn biến tài sản riêng thành tài sản chung không đạt được mục tiêu.

Lưu ý khi áp dụng trong thực tiễn

Thứ nhất, với các tài sản giá trị lớn hoặc tài sản đăng ký (bất động sản, ô tô, cổ phần…), nên lập thỏa thuận nhập tài sản riêng bằng văn bản, tuân thủ đầy đủ yêu cầu công chứng, chứng thực và đăng ký biến động theo pháp luật chuyên ngành. Thứ hai, nội dung thỏa thuận cần xác định rõ thời điểm nhập tài sản, phạm vi tài sản nhập (toàn bộ hay một phần), cũng như cách xử lý nghĩa vụ đang tồn tại gắn với tài sản. Thứ ba, trong các tranh chấp, chứng cứ về thỏa thuận nhập tài sản (hợp đồng, giấy chứng nhận, hồ sơ ngân hàng…) thường là yếu tố quyết định để tòa án xác định khối tài sản chung, do đó vợ chồng cần lưu giữ kỹ lưỡng và cập nhật kịp thời.