Điều 40 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: Hậu quả của việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
Bình luận pháp lý Điều 40 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 về hậu quả chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân và bảo vệ người thứ ba.
Điều 40. Hậu quả của việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
1. Trong trường hợp chia tài sản chung của vợ chồng thì phần tài sản được chia, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của mỗi bên sau khi chia tài sản chung là tài sản riêng của vợ, chồng, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác. Phần tài sản còn lại không chia vẫn là tài sản chung của vợ chồng.
2. Thỏa thuận của vợ chồng quy định tại khoản 1 Điều này không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ về tài sản được xác lập trước đó giữa vợ, chồng với người thứ ba.
1. Mục đích điều chỉnh và ý nghĩa thực tiễn
Điều 40 làm rõ ranh giới giữa tài sản riêng và tài sản chung sau khi vợ chồng chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân, tránh tranh chấp và lạm dụng thỏa thuận nội bộ. Quy định này bảo đảm hai lợi ích: một mặt, tôn trọng quyền tự định đoạt của vợ chồng đối với khối tài sản chung; mặt khác, bảo vệ sự an toàn, ổn định của giao dịch dân sự với người thứ ba. Nhờ đó, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân trở thành công cụ quản lý tài sản hữu hiệu, nhưng vẫn đặt trong khuôn khổ bảo vệ quyền lợi của chủ thể ngoài quan hệ hôn nhân.
2. Trọng tâm: Xác lập tài sản riêng sau khi chia
Điểm cốt lõi cần nắm là sau khi chia tài sản chung, phần tài sản được chia
3. Điều kiện áp dụng và phạm vi tác động
Điều 40 chỉ “kích hoạt” khi có việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
4. Bảo vệ người thứ ba và giới hạn của thỏa thuận nội bộ
Khoản 2 Điều 40 nhấn mạnh rằng thỏa thuận mới của vợ chồng về hậu quả chia tài sản chung không làm thay đổi
5. Các nhầm lẫn thường gặp và lưu ý áp dụng
5.1. Nhầm lẫn về tác động của thỏa thuận chia đối với nợ chung
Nhầm lẫn phổ biến là cho rằng sau khi chia tài sản chung, mỗi bên chỉ chịu trách nhiệm về phần nợ liên quan đến tài sản mình nhận. Điều 40 không cho phép vợ chồng, bằng thỏa thuận nội bộ, tự ý thay đổi chế độ trách nhiệm đã hình thành với bên thứ ba. Do đó, với các nghĩa vụ tài sản đã xác lập trước, bên thứ ba vẫn có quyền yêu cầu thực hiện trên toàn bộ khối tài sản chịu trách nhiệm, theo quy định chung, bất kể việc chia nội bộ giữa vợ chồng.
5.2. Nhầm lẫn về hoa lợi, lợi tức của tài sản riêng sau khi chia
Một nhầm lẫn khác là coi mọi thu nhập trong hôn nhân đều là tài sản chung, kể cả thu nhập phát sinh từ tài sản đã được xác lập là tài sản riêng sau khi chia. Điều 40 khẳng định hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng sau thời điểm chia
6. Khuyến nghị thực tiễn khi lập và thực hiện thỏa thuận chia
Khi chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, nên mô tả rõ từng tài sản, giá trị, thời điểm hiệu lực thỏa thuận và chế độ hoa lợi, lợi tức sau chia, để giảm rủi ro tranh chấp. Vợ chồng cũng cần đánh giá tình trạng nghĩa vụ với người thứ ba trước khi ký thỏa thuận, bởi việc chia không làm giảm trách nhiệm tài sản đã phát sinh. Trong giao dịch với bên thứ ba, nên minh bạch về tình trạng tài sản, tránh tạo kỳ vọng sai cho đối tác về khả năng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.