Điều 63 Luật Đất đai 2024: Kinh phí cho hoạt động quy hoạch
Bình luận pháp lý Điều 63 Luật Đất đai 2024 về kinh phí hoạt động quy hoạch, nguồn chi sự nghiệp kinh tế và lưu ý khi áp dụng.
Điều 63. Kinh phí cho hoạt động quy hoạch
Kinh phí lập, điều chỉnh, thẩm định, quyết định, phê duyệt, công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất do ngân sách nhà nước bảo đảm từ nguồn sự nghiệp kinh tế.
Bản chất và mục tiêu của Điều 63
Điều 63 xác định rõ nguồn kinh phí duy nhất cho việc lập, điều chỉnh, thẩm định, quyết định, phê duyệt và công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là ngân sách nhà nước, thuộc chi sự nghiệp kinh tế. Mục tiêu là bảo đảm Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động quy hoạch, tránh để doanh nghiệp hoặc tổ chức, cá nhân tài trợ chi phí dẫn đến nguy cơ chi phối nội dung quy hoạch. Đồng thời, việc gắn với nguồn sự nghiệp kinh tế giúp phân loại đúng tính chất chi thường xuyên cho hoạt động quản lý nhà nước về đất đai.
Phạm vi chi được bảo đảm từ ngân sách
Quy định bao quát toàn bộ các công đoạn chính: từ lập, điều chỉnh, thẩm định đến quyết định, phê duyệt, công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Điều này giúp cơ quan nhà nước có căn cứ bố trí dự toán cho cả vòng đời của một kỳ quy hoạch, không chỉ giai đoạn lập hồ sơ. Khi áp dụng, cần hiểu đây là kinh phí cho hoạt động quản lý nhà nước, không phải kinh phí đầu tư dự án cụ thể sau khi quy hoạch được phê duyệt.
Điều kiện “kích hoạt” áp dụng và cách tổ chức nguồn kinh phí
Điều 63 áp dụng khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo Luật Đất đai, từ cấp quốc gia, cấp tỉnh đến cấp huyện. Để “kích hoạt” việc bố trí chi, các cơ quan này phải lập dự toán, thẩm định và phân bổ theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn về quản lý, sử dụng kinh phí sự nghiệp kinh tế. Trong thực tiễn, nội dung Điều 63 thường đi kèm với các thông tư hướng dẫn định mức chi, hồ sơ thanh quyết toán và cơ chế đặt hàng, đấu thầu dịch vụ tư vấn.
Các cách hiểu sai thường gặp
Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng tổ chức, doanh nghiệp được hưởng lợi từ quy hoạch có thể trực tiếp tài trợ kinh phí lập quy hoạch hoặc điều chỉnh quy hoạch. Cách hiểu này trái với tinh thần Điều 63 vì làm suy giảm tính khách quan, dễ dẫn đến xung đột lợi ích. Cũng cần tránh hiểu rằng kinh phí từ ngân sách chỉ chi cho cơ quan nhà nước; trên thực tế, ngân sách có thể chi trả cho các đơn vị tư vấn, tổ chức dịch vụ công được lựa chọn hợp pháp nhưng vẫn dưới sự kiểm soát, đặt hàng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Lưu ý khi áp dụng trong thực tiễn
Khi triển khai, cơ quan lập quy hoạch cần gắn Điều 63 với quy trình lập và phân bổ dự toán, tránh tình trạng chi trước, xin kinh phí sau, dễ phát sinh sai phạm tài chính. Việc ký hợp đồng với đơn vị tư vấn lập quy hoạch phải căn cứ vào nguồn ngân sách đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phù hợp định mức chi và quy định đấu thầu, đặt hàng dịch vụ công. Ngoài ra, trong quá trình thanh tra, kiểm toán, Điều 63 là căn cứ quan trọng để đánh giá tính hợp pháp của nguồn chi, phát hiện các trường hợp “xã hội hóa” trái hình thức, thực chất là doanh nghiệp chi trả để hưởng lợi về quy hoạch.