Điều 244 Luật Đất đai 2024: Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 44 của Luật Thủy sản số 18/2017/QH14

1. Mục tiêu quản lý và định hướng chính sách

Quy định thời hạn giao khu vực biển tối đa 50 năm và giới hạn tổng thời gian gia hạn không quá 20 năm thể hiện định hướng cân bằng giữa ổn định cho nhà đầu tư và quyền điều chỉnh, quy hoạch lại của Nhà nước. Cách thiết kế này tạo khung thời gian đủ dài để thu hồi vốn, triển khai mô hình nuôi trồng thủy sản công nghiệp, nhưng vẫn mở khả năng rà soát, điều chỉnh theo biến động môi trường biển, quy hoạch không gian biển và nhu cầu quốc phòng – an ninh. Đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ, thời hạn gắn với thời gian nhiệm vụ được phê duyệt bảo đảm tính linh hoạt, tránh ràng buộc cứng nhắc như hoạt động kinh tế thuần túy.

2. Trọng tâm nội dung cần nắm

Thứ nhất, thời hạn giao khu vực biển để nuôi trồng thủy sản cho tổ chức, cá nhân thông thường là tối đa 50 năm, tính từ ngày quyết định giao khu vực biển có hiệu lực, không phải từ ngày bắt đầu sử dụng thực tế. Thứ hai, khi hết thời hạn giao, nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, tổ chức, cá nhân được xem xét gia hạn nhiều lần nhưng tổng thời gian gia hạn không vượt quá 20 năm. Thứ ba, riêng trường hợp giao khu vực biển cho tổ chức, cá nhân Việt Nam thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ nuôi trồng thủy sản, thời hạn giao không được vượt quá thời hạn nhiệm vụ khoa học và công nghệ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

3. Điều kiện “kích hoạt” áp dụng quy định về thời hạn

Quy định này chỉ áp dụng khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao khu vực biển cho tổ chức, cá nhân theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật thủy sản và pháp luật về biển, hải đảo. Quyết định giao khu vực biển phải xác định rõ mục đích là nuôi trồng thủy sản hoặc thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ nuôi trồng thủy sản. Việc xem xét gia hạn chỉ đặt ra sau khi thời hạn giao ghi trong quyết định sắp hết và bên được giao có đề nghị gia hạn, đáp ứng điều kiện duy trì hoạt động đúng mục đích, chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn sinh học, an ninh trật tự và các nghĩa vụ tài chính liên quan.

4. Những cách hiểu sai thường gặp

Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng chỉ được gia hạn một lần, tổng thời gian sử dụng tối đa là 70 năm tính từ thời điểm giao đầu tiên, nên nếu gia hạn một lần 20 năm thì không được gia hạn tiếp. Thực tế, quy định cho phép gia hạn nhiều lần, miễn sao tổng cộng thời gian gia hạn không vượt 20 năm kể từ khi hết thời hạn giao ban đầu. Nhầm lẫn thứ hai là hiểu 50 năm là thời hạn đương nhiên được hưởng, trong khi thực tế cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định thời hạn ngắn hơn tùy thuộc quy hoạch, đặc thù khu vực biển và tính chất dự án. Ngoài ra, không ít trường hợp đồng nhất thời hạn giao khu vực biển phục vụ nhiệm vụ khoa học với thời hạn giao nuôi trồng thương mại, dẫn đến đề xuất thời hạn vượt quá thời hạn nhiệm vụ được phê duyệt.

5. Lưu ý khi áp dụng trong thực tiễn

Khi soạn thảo, thẩm định hồ sơ đề nghị giao khu vực biển, chủ thể cần xây dựng phương án sản xuất kinh doanh hoặc đề cương nhiệm vụ khoa học gắn với thời hạn đề nghị, tránh đề xuất thời hạn quá dài nhưng không có căn cứ về khả năng thực hiện. Quyết định giao khu vực biển nên ghi rõ: thời điểm hiệu lực, thời hạn giao, điều kiện và nguyên tắc gia hạn, để tránh tranh chấp về thời điểm tính thời hạn. Trong giai đoạn sử dụng, cần theo dõi chặt thời điểm hết hạn, nộp hồ sơ gia hạn kịp thời; nếu để hết hạn mà không gia hạn hoặc được gia hạn, việc tiếp tục sử dụng khu vực biển sẽ rơi vào tình trạng sử dụng trái pháp luật. Đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cần lưu ý điều chỉnh quyết định giao nếu thời hạn nhiệm vụ được cơ quan có thẩm quyền gia hạn, thay đổi, bảo đảm sự thống nhất giữa quyết định chuyên môn và quyết định giao khu vực biển.