Điều 397 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: Hòa giải và công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn
Bình luận pháp lý Điều 397 BLTTDS 2015 về hòa giải, công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.
Điều 397. Hòa giải và công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn
1. Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, trước khi tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ, khi xét thấy cần thiết, Thẩm phán có thể tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em về hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn và nguyện vọng của vợ, chồng, con có liên quan đến vụ án.
2. Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ; giải thích về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng, giữa cha, mẹ và con, giữa các thành viên khác trong gia đình, về trách nhiệm cấp dưỡng và các vấn đề khác liên quan đến hôn nhân và gia đình.
3. Trường hợp sau khi hòa giải, vợ, chồng đoàn tụ thì Thẩm phán ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu của họ.
4. Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành thì Thẩm phán ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự theo quy định tại Điều 212 của Bộ luật này khi có đầy đủ các điều kiện sau đây:
a) Hai bên thực sự tự nguyện ly hôn;
b) Hai bên đã thỏa thuận được với nhau về việc chia hoặc không chia tài sản chung, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con;
c) Sự thỏa thuận phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ, con.
5. Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành và các đương sự không thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con thì Tòa án đình chỉ giải quyết việc dân sự về công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn và thụ lý vụ án để giải quyết. Tòa án không phải thông báo về việc thụ lý vụ án, không phải phân công lại Thẩm phán giải quyết vụ án. Việc giải quyết vụ án được thực hiện theo thủ tục chung do Bộ luật này quy định.
Trọng tâm điều luật: Đặt hòa giải đoàn tụ lên trước thuận tình ly hôn
Điều 397 khẳng định nguyên tắc ưu tiên bảo vệ hôn nhân và gia đình: Tòa án phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụviệc dân sự
Điều kiện kích hoạt: Khi nào được công nhận thuận tình ly hôn
Việc công nhận thuận tình ly hôn không phải diễn ra tự động theo yêu cầu của vợ chồng mà phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: hai bên thực sự tự nguyện ly hônquyền lợi chính đáng của vợ, con Quy định Thẩm phán có thể tham khảo ý kiến Điều 397 quy định rõ: nếu hòa giải đoàn tụ không thành và các bên không thỏa thuận đượcvụ án hôn nhân và gia đình Nhiều người coi thuận tình ly hôn chỉ là hình thức "nộp đơn là được công nhận", bỏ qua yêu cầu bắt buộc về hòa giải đoàn tụ và đánh giá thỏa thuận. Thực chất, Điều 397 thiết kế thuận tình ly hôn là thủ tục có điều kiện Không ít trường hợp đương sự cho rằng chỉ cần thống nhất đồng ý ly hôn là đủ. Điều 397 yêu cầu các bên phải thỏa thuận được về việc chia hoặc không chia tài sản chungviệc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con Thỏa thuận để được công nhận theo Điều 397 cần được soạn thảo rõ ràng, chi tiết, tránh mơ hồ: điều chỉnh từng nhóm tài sản, nêu phương án phân chia hoặc giữ nguyên, quy định cụ thể chế độ cấp dưỡng, thời gian trực tiếp nuôi con, quyền thăm nom và phương thức thực hiện. Nội dung phải hướng đến bảo đảm lợi ích tốt nhất cho con, không đặt nặng yếu tố thỏa thuận "cho xong" giữa vợ chồng. Thẩm phán sẽ xem xét cả nội dung lẫn bối cảnh thực tế để đánh giá việc bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ, con; những thỏa thuận làm thiệt hại nghiêm trọng đến bên yếu thế thường không được công nhận nguyên trạng. Điều 397 có ý nghĩa điều tiết về tố tụng: chuyển hóa linh hoạt giữa việc dân sựvụ ánVai trò tham khảo ý kiến cơ quan gia đình, trẻ em
Phân định giữa việc dân sự và vụ án ly hôn
Những nhầm lẫn thường gặp khi áp dụng Điều 397
Nhầm lẫn về tính chất "thủ tục nhanh" của thuận tình ly hôn
Nhầm lẫn về phạm vi thỏa thuận tài sản và con
Lưu ý thực tiễn khi xây dựng thỏa thuận ly hôn
Ý nghĩa hệ thống của Điều 397 trong tố tụng hôn nhân gia đình