Điều 385 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: Công bố thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú

Ý nghĩa của quy định

Điều 385 đặt ra cơ chế công bố thông báo theo hướng công khai nhiều kênh, nhằm tăng khả năng người bị yêu cầu tìm kiếm hoặc người biết tin có thể tiếp cận thông tin. Đây không phải là thủ tục hình thức đơn thuần, mà là điều kiện bảo đảm tính hợp pháp cho việc Tòa án xem xét các hậu quả pháp lý tiếp theo đối với người vắng mặt tại nơi cư trú.

Việc ấn định thời hạn 01 tháng kể từ ngày Tòa án ra quyết định cho thấy pháp luật yêu cầu triển khai nhanh, tránh kéo dài tình trạng không rõ tung tích. Đồng thời, quy định công bố trên báo trung ương, cổng thông tin điện tử của Tòa án và phát sóng trên phương tiện truyền thông trung ương thể hiện mục tiêu tối đa hóa khả năng lan truyền thông tin.

Điểm cần nắm khi áp dụng

Muốn áp dụng Điều 385, trước hết phải có quyết định của Tòa án về việc thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú. Chỉ sau khi có quyết định này, nghĩa vụ công bố mới phát sinh và phải được thực hiện trong đúng thời hạn luật định.

Người yêu cầu không được hiểu đây là một thủ tục có thể lựa chọn tùy ý, mà là nghĩa vụ công bố bắt buộc theo nhiều hình thức đồng thời. Trên thực tế, thiếu một trong các kênh công bố được luật yêu cầu có thể làm phát sinh tranh chấp về tính hợp lệ của thủ tục.

Khoản 2 xác định rõ chi phí đăng, phát thông báo do người yêu cầu chịu. Quy định này phân bổ rủi ro và chi phí cho bên khởi xướng thủ tục, qua đó hạn chế yêu cầu tùy tiện hoặc không có căn cứ.

Các hiểu nhầm thường gặp

Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng chỉ cần đăng báo là đủ. Thực tế, Điều 385 yêu cầu đồng thời nhiều phương thức công bố, không phải chỉ một hình thức đơn lẻ.

Nhầm lẫn thứ hai là cho rằng thời hạn 01 tháng được tính từ lúc nộp đơn hoặc từ khi có yêu cầu. Đúng ra, mốc tính là từ ngày Tòa án ra quyết định thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú.

Nhầm lẫn thứ ba là xem chi phí công bố như một khoản chi tố tụng chung của Nhà nước. Điều luật đã chuyển nghĩa vụ tài chính này sang người yêu cầu, nên đây là chi phí do đương sự tự chịu.

Lưu ý thực tiễn

Khi áp dụng điều luật này, cần lưu hồ sơ đầy đủ về việc đăng báo, đăng tải và phát sóng để chứng minh đã thực hiện đúng thủ tục. Đây là căn cứ quan trọng nếu sau đó phát sinh yêu cầu xem xét hậu quả pháp lý của việc vắng mặt.

Trong thực tiễn, giá trị của Điều 385 không nằm ở nội dung thông báo dài hay ngắn, mà ở tính công khai, đầy đủ và đúng hạn của việc công bố. Chỉ khi đáp ứng các điều kiện này, thủ tục tìm kiếm mới đạt mục đích tố tụng mà luật hướng tới.