Điều 290 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm

Ý nghĩa và mục đích của quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm

Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm là văn bản tổ chức phiên tòa phúc thẩm, thể hiện sự chuyển giai đoạn từ chuẩn bị xét xử sang xét xử tại cấp phúc thẩm. Văn bản này nhằm công khai hóa thông tin về vụ án, thành phần tiến hành tố tụng và phạm vi kháng cáo, kháng nghị để các bên chuẩn bị đầy đủ lập luận, chứng cứ. Qua đó bảo đảm nguyên tắc minh bạch, quyền tranh tụng và quyền được thông tin của đương sự, Viện kiểm sát trước khi phiên tòa phúc thẩm diễn ra.

Các nội dung trọng tâm cần nắm

Điều 290 dẫn chiếu các nội dung chủ yếu theo các điểm a, b, c, d, g, h, i khoản 1 Điều 220 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, cho thấy quyết định phúc thẩm về cấu trúc cơ bản tương đồng với quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm. Người áp dụng cần lưu ý các thông tin bắt buộc gồm: xác định vụ án, đương sự, yêu cầu khởi kiện, nội dung bản án sơ thẩm, nội dung kháng cáo, kháng nghị và phạm vi xét xử phúc thẩm. Bổ sung bắt buộc tại cấp phúc thẩm là họ tên, tư cách tố tụng của người kháng cáo, Viện kiểm sát kháng nghị (nếu có), cùng họ tên Thẩm phán, Thư ký, Kiểm sát viên chính thức và dự khuyết tham gia phiên tòa.

Cấu thành và điều kiện áp dụng Điều 290

Điều 290 chỉ được áp dụng khi vụ án đã được thụ lý phúc thẩm, hồ sơ đã được nghiên cứu và hội đủ điều kiện để đưa ra xét xử. Khi đó, Thẩm phán được phân công phải ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm, bảo đảm đủ các nội dung bắt buộc theo khoản 1. Việc ghi nhận rõ người kháng cáo, Viện kiểm sát kháng nghị là điều kiện cần để xác định phạm vi xem xét của Tòa án cấp phúc thẩm theo nguyên tắc xét xử trong phạm vi kháng cáo, kháng nghị, trừ các trường hợp pháp luật cho phép xem xét rộng hơn.

Thời hạn gửi và bảo đảm quyền tố tụng

Khoản 2 Điều 290 quy định quyết định phải được gửi cho đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định. Thời hạn ngắn này nhằm bảo đảm các bên có đủ thông tin kịp thời về thời điểm, thành phần phiên tòa, phạm vi xét xử để chuẩn bị lập luận, chứng cứ và kế hoạch tham gia phiên tòa. Việc gửi đúng đối tượng và đúng thời hạn là yêu cầu bắt buộc, góp phần bảo đảm quyền tham gia phiên tòa, quyền tranh tụng và quyền yêu cầu hoãn, thay đổi người tiến hành tố tụng nếu có căn cứ theo quy định khác của Bộ luật.

Những nhầm lẫn thường gặp và lưu ý áp dụng

Một nhầm lẫn thực tiễn là coi quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần nên không chú ý đầy đủ đến nội dung. Trên thực tế, thiếu hoặc ghi sai thông tin về người kháng cáo, nội dung kháng cáo, cơ quan kháng nghị, thành phần Hội đồng xét xử hoặc Kiểm sát viên có thể dẫn đến vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và là căn cứ để kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm. Cũng cần phân biệt rõ quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm với quyết định mở phiên tòa hay quyết định hoãn phiên tòa; Điều 290 chỉ điều chỉnh nội dung quyết định đưa vụ án ra xét xử, còn các quyết định tố tụng khác thuộc điều khoản tương ứng.

Lưu ý thực tiễn khi soạn thảo và kiểm tra quyết định

Khi soạn thảo, Thẩm phán cần đối chiếu đầy đủ các điểm a, b, c, d, g, h, i khoản 1 Điều 220 BLTTDS 2015 đã được dẫn chiếu, đồng thời bảo đảm ghi nhận chính xác họ tên, tư cách tố tụng của người kháng cáo và Kiểm sát viên tham gia phiên tòa. Việc ghi rõ Kiểm sát viên dự khuyết và Thẩm phán dự khuyết (nếu có) giúp tránh vướng mắc khi thay đổi người tiến hành tố tụng trong phiên tòa mà không phải ban hành quyết định mới. Đương sự, luật sư khi nhận quyết định cần kiểm tra kỹ các thông tin về phạm vi kháng cáo, kháng nghị, thành phần Hội đồng xét xử, thời gian, địa điểm xét xử để kịp thời đề nghị chỉnh sửa, khiếu nại hoặc đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng nếu phát hiện vi phạm.