Điều 95 Bộ luật lao động 2019: Trả lương
Bình luận pháp lý Điều 95 Bộ luật Lao động 2019 về căn cứ trả lương, đồng tiền thanh toán và nghĩa vụ bảng kê lương.
Điều 95. Trả lương
1. Người sử dụng lao động trả lương cho người lao động căn cứ vào tiền lương đã thỏa thuận, năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc.
2. Tiền lương ghi trong hợp đồng lao động và tiền lương trả cho người lao động bằng tiền Đồng Việt Nam, trường hợp người lao động là người nước ngoài tại Việt Nam thì có thể bằng ngoại tệ.
3. Mỗi lần trả lương, người sử dụng lao động phải thông báo bảng kê trả lương cho người lao động, trong đó ghi rõ tiền lương, tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ (nếu có).
Ý nghĩa của quy định
Điều 95 thể hiện cách tiếp cận cốt lõi của pháp luật lao động: tiền lương trước hết là kết quả của sự thỏa thuận, nhưng việc trả lương không được tách rời hiệu quả thực hiện công việc. Quy định này bảo vệ quyền tự do thỏa thuận của các bên, đồng thời ngăn tình trạng trả lương tùy tiện, thiếu căn cứ hoặc không minh bạch. Trong thực tiễn, đây là cơ sở để người lao động đối chiếu mức lương đã cam kết với khoản thực nhận.
Điểm cần nắm khi áp dụng
Yếu tố trung tâm để áp dụng Điều 95 là phải có quan hệ lao động và có căn cứ về mức lương đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế trả lương. Tiền lương phải được trả bằng Đồng Việt Nam; riêng người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam thì được phép thỏa thuận trả bằng ngoại tệ. Mỗi kỳ trả lương, người sử dụng lao động còn phải cung cấp bảng kê chi tiết để người lao động biết rõ lương chính, tiền làm thêm giờ, tiền làm ban đêm và các khoản bị khấu trừ nếu có.
Những hiểu nhầm thường gặp
Nhiều trường hợp cho rằng doanh nghiệp có quyền tự quyết mức trả lương chỉ dựa trên kết quả kinh doanh. Cách hiểu này không đúng, vì tiền lương phải bám vào thỏa thuận và các tiêu chí đã công khai, không thể thay đổi đơn phương trái căn cứ. Cũng không ít trường hợp coi bảng lương chỉ là tài liệu nội bộ, trong khi đây là nghĩa vụ pháp lý gắn trực tiếp với quyền được biết của người lao động.
Lưu ý khi xử lý tranh chấp
Khi phát sinh tranh chấp tiền lương, cần đối chiếu đồng thời hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng, bảng chấm công, bảng lương và chứng từ thanh toán. Nếu doanh nghiệp không thể chứng minh căn cứ tính lương hoặc không cung cấp bảng kê rõ ràng, phần bất lợi thường nghiêng về phía bên sử dụng lao động. Vì vậy, giá trị lớn nhất của Điều 95 là tạo chuẩn minh bạch cho cả tính lương, chi trả và kiểm tra quyền lợi.
Trọng tâm áp dụng
- Tiền lương phải có căn cứ thỏa thuận rõ ràng.
- Thanh toán bằng Đồng Việt Nam, trừ trường hợp người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
- Bảng kê lương là nghĩa vụ bắt buộc, không phải thủ tục tùy chọn.
- Các khoản phụ trội và khấu trừ phải thể hiện minh bạch, có thể kiểm tra được.