Điều 82 Bộ luật lao động 2019: Sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể
Bình luận Điều 82 Bộ luật Lao động 2019 về sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể, điều kiện áp dụng và lưu ý thực tiễn.
Điều 82. Sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể
1. Thỏa ước lao động tập thể chỉ được sửa đổi, bổ sung theo thỏa thuận tự nguyện của các bên, thông qua thương lượng tập thể.
Việc sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể được thực hiện như việc thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể.
2. Trường hợp quy định của pháp luật thay đổi dẫn đến thỏa ước lao động tập thể không còn phù hợp với quy định của pháp luật thì các bên phải tiến hành sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể cho phù hợp với quy định của pháp luật. Trong thời gian tiến hành sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể thì quyền lợi của người lao động được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Ý nghĩa của quy định
Điều 82 khẳng định thỏa ước lao động tập thể là kết quả của đàm phán tập thể, nên việc sửa đổi, bổ sung cũng phải tuân theo đúng logic đó. Quy định này bảo vệ sự cân bằng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời ngăn chặn việc một bên tự ý thay đổi những cam kết đã được thống nhất. Về bản chất, thỏa ước không phải văn bản do một bên ban hành đơn phương mà là sự thỏa thuận có giá trị ràng buộc.
Khi nào điều luật được áp dụng
Việc sửa đổi, bổ sung chỉ được đặt ra khi các bên có nhu cầu thay đổi nội dung thỏa ước hoặc khi có sự thay đổi của pháp luật làm cho thỏa ước không còn phù hợp. Trường hợp thứ hai là tình huống đặc biệt quan trọng: dù các bên không chủ động đề xuất, họ vẫn phải điều chỉnh để bảo đảm thỏa ước không trái luật. Đây là cơ chế “lọc xung đột” giữa thỏa ước và quy định pháp luật mới.
Điểm cần nắm khi áp dụng
Trình tự sửa đổi, bổ sung phải thực hiện như thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể, tức là phải có quá trình trao đổi, thống nhất và ghi nhận bằng văn bản. Không thể viện dẫn thỏa thuận miệng, thông báo nội bộ hay quyết định quản lý để thay thế cho thủ tục thương lượng tập thể. Đây là điểm thường bị hiểu sai trong thực tiễn khi doanh nghiệp muốn “điều chỉnh nhanh” các điều khoản đã cam kết.
Khi pháp luật thay đổi, quyền lợi của người lao động trong thời gian chờ sửa đổi, bổ sung được thực hiện theo quy định của pháp luật, không phụ thuộc vào nội dung cũ của thỏa ước nếu nội dung đó đã lạc hậu hoặc trái luật. Quy định này thể hiện nguyên tắc ưu tiên chuẩn mực pháp luật tối thiểu. Vì vậy, thỏa ước chỉ có giá trị trong phạm vi phù hợp với luật hiện hành.
Những nhầm lẫn thường gặp
Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng doanh nghiệp có thể tự sửa đổi thỏa ước nếu thấy cần thiết để phù hợp tình hình sản xuất, kinh doanh. Cách hiểu này không đúng vì Điều 82 yêu cầu sự đồng thuận của các bên thông qua thương lượng tập thể. Một nhầm lẫn khác là coi thỏa ước cũ vẫn được áp dụng toàn bộ dù pháp luật đã thay đổi, trong khi phần không còn phù hợp phải được điều chỉnh kịp thời.
Lưu ý thực tiễn
- Cần xác định rõ nội dung nào của thỏa ước cần sửa đổi và căn cứ pháp lý nào dẫn tới việc sửa đổi.
- Việc thương lượng nên được lập biên bản rõ ràng để chứng minh quá trình đồng thuận.
- Nếu có xung đột với luật mới, phải ưu tiên áp dụng pháp luật, không chờ sửa thỏa ước mới thực hiện.