Điều 26 Bộ luật lao động 2019: Tiền lương thử việc
Bình luận ngắn gọn về Điều 26 Bộ luật Lao động 2019: mức lương thử việc tối thiểu 85%, cách tính và lưu ý áp dụng thực tế.
Điều 26. Tiền lương thử việc
Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.
Ý nghĩa của quy định
Điều luật thể hiện sự cân bằng giữa hai lợi ích: doanh nghiệp được kiểm tra mức độ phù hợp của người lao động, còn người lao động vẫn được bảo đảm một mức thu nhập tối thiểu trong thời gian chưa làm việc chính thức. Việc ấn định ngưỡng 85% là giới hạn pháp lý bắt buộc, nhằm ngăn tình trạng lợi dụng thử việc để trả lương thấp hơn đáng kể so với giá trị công việc. Đây không phải là mức mặc định cứng, mà là mức tối thiểu; các bên hoàn toàn có thể thỏa thuận cao hơn, kể cả bằng 100% lương chính thức.
Điểm cần xác định khi áp dụng
Để áp dụng đúng Điều 26, trước hết phải có quan hệ thử việc hợp pháp và có thỏa thuận rõ về công việc, mức lương của công việc đó. “85% mức lương của công việc đó” được hiểu là 85% của mức lương đã thỏa thuận cho vị trí đang thử việc, không phải 85% mức lương vùng hay mức lương bình quân của doanh nghiệp. Nếu hợp đồng hoặc thỏa thuận chỉ ghi một con số chung chung, rủi ro tranh chấp sẽ phát sinh ngay từ khâu xác định căn cứ tính lương thử việc.
Những hiểu nhầm thường gặp
Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng doanh nghiệp có quyền mặc định trả thấp hơn 85% vì người lao động “chưa chính thức làm việc”. Cách hiểu này trái với mục đích bảo vệ của điều luật, vì thử việc không làm mất đi giá trị công sức lao động đã bỏ ra. Nhầm lẫn khác là coi 85% như một mức trần; thực tế đây chỉ là mức sàn, và doanh nghiệp có thể trả cao hơn để giữ nhân sự hoặc phản ánh đúng chất lượng công việc.
Lưu ý khi xử lý tình huống cụ thể
Khi xem xét tranh chấp lương thử việc, cần đối chiếu đồng thời thỏa thuận thử việc, mô tả công việc và mức lương của vị trí chính thức. Nếu người sử dụng lao động trả thấp hơn 85% mức lương của công việc đó, phần chênh lệch có dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ trả lương theo quy định. Trong thực tiễn, nên ghi nhận rõ con số lương chính thức và cách tính lương thử việc ngay trong thỏa thuận để tránh diễn giải bất lợi về sau.
Điểm mấu chốt
Điều 26 không chỉ quy định “bao nhiêu phần trăm”, mà còn xác lập nguyên tắc công bằng tối thiểu trong giai đoạn thử việc. Muốn áp dụng đúng, phải xác định đúng công việc, đúng mức lương gốc và đúng giới hạn 85%.