Thẻ tín dụng bị tính phí thường niên dù không sử dụng: cách kiểm tra và khiếu nại

Phí thường niên thẻ tín dụng và nguyên tắc thu phí

Phí thường niên là khoản phí ngân hàng thu định kỳ để duy trì hiệu lực và các dịch vụ đi kèm của thẻ tín dụng. Việc không sử dụng thẻ không làm mất hiệu lực của thỏa thuận phát hành và sử dụng thẻ, nên ngân hàng vẫn có cơ sở thu phí nếu điều khoản hợp đồng và biểu phí đã quy định rõ. Trên thực tế, nhiều ngân hàng công bố mức phí thường niên trực tiếp trong biểu phí dịch vụ thẻ, đồng thời áp dụng chính sách miễn hoặc hoàn phí theo doanh số chi tiêu hoặc theo hạng thẻ.

Về mặt pháp lý, giao dịch thẻ tín dụng được thực hiện trên nền tảng hợp đồng giữa tổ chức phát hành thẻ và chủ thẻ; vì vậy, nội dung về phí chỉ ràng buộc khi đã được công khai, thỏa thuận và áp dụng đúng điều kiện. Nếu ngân hàng thu phí vượt quá biểu phí đã công bố, thu khi thẻ đã bị hủy, hoặc thu khi đã phát sinh điều kiện miễn phí nhưng không ghi nhận, chủ thẻ có quyền yêu cầu điều chỉnh và hoàn trả.

Cách kiểm tra việc thu phí thường niên

Kiểm tra hợp đồng phát hành thẻ và biểu phí

Bước đầu tiên là đối chiếu hợp đồng mở thẻ, điều khoản sử dụng thẻ và biểu phí dịch vụ hiện hành của ngân hàng. Cần xác định rõ: phí thường niên được thu vào thời điểm nào, tính theo chu kỳ nào, có tính cho thẻ chính và thẻ phụ hay không, và điều kiện miễn phí được áp dụng ra sao. Nếu ngân hàng có chính sách miễn phí năm đầu, hoàn phí theo doanh số hoặc miễn phí vĩnh viễn, các điều kiện đó phải được xem xét theo đúng nội dung đã công bố.

Biểu phí của ngân hàng thường công khai trên website, ứng dụng ngân hàng số, hoặc được cung cấp khi phát hành thẻ. Khi kiểm tra, cần lưu ý mức phí của đúng dòng thẻ đang sở hữu, vì cùng một ngân hàng có thể áp dụng nhiều mức phí khác nhau cho thẻ chuẩn, thẻ vàng, thẻ platinum hoặc thẻ đồng thương hiệu. Trường hợp phát hiện biểu phí mới khác với biểu phí đã cam kết lúc mở thẻ, cần xác định thời điểm thay đổi và thông báo thay đổi có được gửi hợp lệ hay không.

Kiểm tra sao kê và lịch sử giao dịch

Sao kê thẻ tín dụng là tài liệu quan trọng nhất để xác định khoản phí đã bị ghi nhận. Phí thường niên thường xuất hiện dưới tên gọi như “phí thường niên”, “annual fee”, hoặc mã phí nội bộ của ngân hàng, đi kèm ngày ghi nợ, số tiền và VAT nếu có. Nếu thẻ không phát sinh giao dịch mua hàng nhưng vẫn xuất hiện khoản phí này, điều đó không tự thân chứng minh việc thu phí sai; cần kiểm tra xem thẻ còn hiệu lực hay đã hết thời hạn, đã đóng thẻ hay chưa, và có đáp ứng điều kiện miễn phí hay không.

Nếu chủ thẻ tin rằng mình không sử dụng thẻ từ lâu, cần kiểm tra thêm trạng thái thẻ trên ứng dụng, tổng đài hoặc tại chi nhánh. Trong nhiều trường hợp, thẻ “không sử dụng” chỉ là không có giao dịch chi tiêu, nhưng thẻ vẫn đang hoạt động và chưa được tất toán, nên ngân hàng vẫn thu phí thường niên theo quy định. Ngược lại, nếu đã có xác nhận đóng thẻ hoặc chấm dứt hợp đồng nhưng vẫn bị trừ phí, đây là căn cứ rõ để khiếu nại.

Khi nào việc thu phí có dấu hiệu không phù hợp

Việc thu phí thường niên có dấu hiệu không phù hợp khi ngân hàng thu phí sau thời điểm đã có yêu cầu và xác nhận đóng thẻ; thu phí cho thẻ đã bị khóa vĩnh viễn; thu phí trái với chính sách miễn phí đã công bố; hoặc thu không đúng mức phí trong biểu phí hiện hành. Cũng cần kiểm tra trường hợp ngân hàng không chứng minh được việc đã thông báo thay đổi biểu phí theo đúng quy trình. Khi đó, chủ thẻ có cơ sở yêu cầu ngân hàng giải trình bằng văn bản và đối chiếu hồ sơ phát hành thẻ.

Cơ sở pháp lý bảo vệ người tiêu dùng còn được củng cố bởi quy định về quyền được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và quyền khiếu nại khi dịch vụ không đúng thỏa thuận. Đồng thời, nguyên tắc thực hiện hợp đồng dân sự đòi hỏi các bên phải tôn trọng cam kết đã xác lập; nếu ngân hàng đơn phương áp dụng khoản thu ngoài phạm vi thỏa thuận, chủ thẻ có quyền phản đối và yêu cầu khắc phục.

Trình tự khiếu nại khi bị thu phí thường niên

Gửi yêu cầu tra soát và hoàn phí tới ngân hàng

Bước đầu tiên là liên hệ trực tiếp ngân hàng qua tổng đài, ứng dụng, email hoặc quầy giao dịch để yêu cầu tra soát. Nội dung yêu cầu nên nêu rõ số thẻ, thời điểm bị thu phí, số tiền bị trừ, lý do cho rằng khoản phí không đúng và yêu cầu hoàn trả. Nên đề nghị ngân hàng cung cấp căn cứ thu phí, bao gồm điều khoản hợp đồng, biểu phí áp dụng và lịch sử thông báo thay đổi chính sách.

Trong thực tiễn xử lý tranh chấp dịch vụ ngân hàng, văn bản khiếu nại có giá trị chứng cứ cao hơn trao đổi miệng. Vì vậy, nên lưu giữ sao kê, ảnh chụp màn hình, email, mã cuộc gọi, biên nhận nộp đơn và mọi phản hồi của ngân hàng. Nếu ngân hàng chấp nhận sai sót, cần yêu cầu xác nhận bằng văn bản về việc hoàn phí và thời hạn hoàn trả.

Khiếu nại theo tuyến nội bộ và yêu cầu giải trình

Nếu phản hồi ban đầu không thỏa đáng, chủ thẻ cần gửi khiếu nại tới bộ phận chăm sóc khách hàng, phòng giải quyết khiếu nại hoặc ban kiểm soát nội bộ của ngân hàng. Nội dung nên yêu cầu trả lời bằng văn bản, viện dẫn rõ hợp đồng, biểu phí và căn cứ pháp lý ngân hàng sử dụng để thu phí. Việc yêu cầu giải trình cụ thể giúp xác định tranh chấp là do lỗi hệ thống, lỗi vận hành hay do cách hiểu khác nhau về điều kiện miễn phí.

Trong trường hợp thẻ đã ngừng sử dụng, nên nêu rõ ngày chấm dứt sử dụng, ngày yêu cầu hủy thẻ và ngày ngân hàng xác nhận đóng thẻ. Nếu ngân hàng vẫn thu phí sau thời điểm này, yêu cầu hoàn phí cần được đặt cùng yêu cầu chấm dứt hoàn toàn việc ghi nhận nghĩa vụ phí phát sinh sau khi hợp đồng đã kết thúc. Đây là cách quan trọng để tránh phát sinh nợ phí kéo dài và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng.

Đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ

Nếu khiếu nại nội bộ không được giải quyết, chủ thẻ có thể tiếp tục phản ánh tới cơ quan quản lý nhà nước về ngân hàng và cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo thẩm quyền. Việc gửi hồ sơ nên kèm hợp đồng, sao kê, thông báo phí, nội dung trao đổi với ngân hàng và bằng chứng về việc đã yêu cầu giải quyết nhưng không đạt kết quả. Hồ sơ càng đầy đủ thì khả năng xác minh càng cao.

Trong tranh chấp có giá trị lớn hoặc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ thông tin, chủ thẻ có thể cân nhắc khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự để yêu cầu hoàn trả khoản phí thu sai và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ. Tuy nhiên, ở đa số trường hợp, việc khiếu nại đúng tuyến và có chứng cứ rõ ràng thường đủ để ngân hàng rà soát và xử lý hoàn phí.

Lưu ý thực tiễn để hạn chế phát sinh phí không cần thiết

Chủ thẻ nên chủ động theo dõi ngày đến hạn thu phí thường niên, nhất là khi ngân hàng miễn phí theo doanh số chi tiêu hoặc theo thời hạn sử dụng thẻ. Nếu không có nhu cầu tiếp tục dùng thẻ, cần làm thủ tục đóng thẻ đúng quy trình thay vì chỉ cắt hủy vật lý hoặc ngừng giao dịch. Việc không hoàn tất chấm dứt hợp đồng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến vẫn bị thu phí định kỳ.

Trước khi quyết định giữ hay hủy thẻ, cần so sánh mức phí thường niên với lợi ích sử dụng, ưu đãi hoàn tiền, tích điểm, phòng chờ sân bay hoặc bảo hiểm đi kèm. Với thẻ ít dùng, việc chủ động thương lượng đổi hạng thẻ, xin miễn phí hoặc yêu cầu đóng thẻ thường hiệu quả hơn để tránh phát sinh khoản thu không mong muốn. Cách tiếp cận này cũng giúp giảm rủi ro nợ phí nhỏ nhưng kéo dài và phát sinh lãi chậm trả.

Cơ sở pháp lý cần lưu ý

Việc thu phí thường niên và xử lý khiếu nại trong lĩnh vực thẻ tín dụng cần được đặt trong khung pháp luật hiện hành về ngân hàng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giao kết hợp đồng dân sự. Khi viện dẫn trong hồ sơ khiếu nại, nên trích dẫn chính xác điều khoản trong hợp đồng thẻ, biểu phí dịch vụ và các quy định pháp luật liên quan còn hiệu lực tại thời điểm phát sinh giao dịch. Việc viện dẫn rõ ràng giúp tăng sức thuyết phục của yêu cầu hoàn phí và rút ngắn quá trình giải quyết tranh chấp.

Trong thực tế xử lý, điều quan trọng không chỉ là “có dùng thẻ hay không” mà là “thẻ còn hiệu lực hay không” và “ngân hàng đã thu đúng thỏa thuận hay chưa”. Đây là điểm mấu chốt để phân biệt khoản phí hợp lệ với khoản phí cần khiếu nại.

Tài liệu tham khảo

• Biểu phí dịch vụ và lãi suất thẻ tín dụng của Vietcombank năm 2026.
• Phụ lục biểu phí dịch vụ thẻ tín dụng cho khách hàng thường của Techcombank năm 2026.
• Biểu phí, lãi suất thẻ tín dụng dành cho khách hàng cá nhân của ACB năm 2026.
• Thông báo cập nhật biểu phí thẻ tín dụng năm 2026 của MSB.
• Thông báo điều chỉnh biểu phí dịch vụ thẻ dành cho khách hàng cá nhân của BIDV năm 2026.
• Các quy định hiện hành về hoạt động thẻ ngân hàng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giao kết hợp đồng dân sự.