Spa có được tiêm filler, botox hoặc truyền dịch không?

1. Bản chất pháp lý của tiêm filler, botox và truyền dịch

Tiêm filler, tiêm botox và truyền dịch không phải là các dịch vụ chăm sóc da đơn thuần. Đây là các can thiệp có sử dụng thuốc, chất hoặc thiết bị để tác động vào cơ thể người, làm thay đổi hình dạng, cấu trúc hoặc trạng thái sinh lý của người được thực hiện.

Về mặt pháp lý, nhóm hoạt động này được xếp vào phạm vi dịch vụ có tính chất khám bệnh, chữa bệnh hoặc thủ thuật y khoa. Vì vậy, việc thực hiện không chỉ đòi hỏi người hành nghề có đủ điều kiện chuyên môn mà còn đòi hỏi cơ sở phải có giấy phép hoạt động phù hợp với phạm vi chuyên môn được phê duyệt.

Riêng truyền dịch càng không được hiểu là dịch vụ làm đẹp thông thường. Truyền dịch là biện pháp đưa dung dịch, thuốc hoặc chất dinh dưỡng vào cơ thể qua đường tĩnh mạch, tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, rối loạn điện giải, quá tải tuần hoàn và nhiều biến chứng cấp tính khác.

2. Spa thông thường có được tiêm filler, botox hoặc truyền dịch không?

Không. Spa thông thường không được phép tiêm filler, botox hoặc truyền dịch cho khách hàng nếu cơ sở đó không phải là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cấp phép và không có phạm vi hoạt động chuyên môn tương ứng.

Theo khoản 2 Điều 37 Nghị định 109/2016/NĐ-CP, các dịch vụ thẩm mỹ có sử dụng thuốc, các chất, thiết bị để can thiệp vào cơ thể người, bao gồm các can thiệp có tiêm, chích, bơm, chiếu tia, sóng, đốt hoặc can thiệp xâm lấn khác, chỉ được thực hiện tại bệnh viện có chuyên khoa thẩm mỹ, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn về chuyên khoa thẩm mỹ phù hợp.

Quy định này thể hiện rõ rằng spa chỉ được làm các dịch vụ chăm sóc, làm đẹp không xâm lấn trong phạm vi pháp luật cho phép. Khi spa thực hiện tiêm filler, botox hoặc truyền dịch mà không chuyển đổi thành cơ sở y tế hợp pháp, hoạt động đó đã vượt quá giới hạn pháp lý của một cơ sở spa thông thường.

3. Điều kiện để được thực hiện các thủ thuật này

3.1. Điều kiện về loại hình cơ sở

Muốn thực hiện tiêm filler, botox hoặc truyền dịch, cơ sở phải là bệnh viện có chuyên khoa thẩm mỹ, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ, hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi chuyên môn phù hợp. Điều này đồng nghĩa với việc spa muốn triển khai các dịch vụ này phải tổ chức lại theo mô hình cơ sở y tế hợp pháp, không thể giữ nguyên tư cách spa chăm sóc sắc đẹp thông thường.

3.2. Điều kiện về giấy phép hoạt động

Cơ sở phải có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh do cơ quan có thẩm quyền cấp. Giấy phép phải ghi nhận đúng phạm vi chuyên môn được phép thực hiện, bao gồm các thủ thuật hoặc dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn tương ứng. Nếu giấy phép không bao gồm phạm vi này, cơ sở không được tự ý tiến hành.

3.3. Điều kiện về người hành nghề

Người trực tiếp thực hiện phải là người hành nghề có chứng chỉ hành nghề phù hợp và được phân công trong phạm vi chuyên môn được phép. Với các thủ thuật có yếu tố xâm lấn, yêu cầu về trình độ chuyên môn, năng lực cấp cứu và kiểm soát biến chứng là điều kiện bắt buộc chứ không phải lựa chọn tùy nghi của cơ sở.

3.4. Điều kiện về cơ sở vật chất và an toàn chuyên môn

Cơ sở phải đáp ứng điều kiện về vô khuẩn, thuốc, phương tiện cấp cứu và quy trình xử trí tai biến. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với tiêm filler, botox và truyền dịch, vì các thủ thuật này có thể phát sinh phản ứng dị ứng, tắc mạch, nhiễm trùng hoặc sốc phản vệ.

4. Phân biệt spa chăm sóc da với cơ sở y tế thẩm mỹ

Spa chăm sóc da thông thường chỉ được cung cấp các dịch vụ không xâm lấn như massage, chăm sóc da, làm sạch da, ủ dưỡng, hoặc các biện pháp hỗ trợ thẩm mỹ không can thiệp vào cơ thể bằng kim tiêm, thuốc tiêm hay truyền dịch. Khi cơ sở dùng thuốc, chất hoặc thiết bị để đưa vào cơ thể người, ranh giới giữa spa và cơ sở y tế đã bị vượt qua.

Trong thực tiễn quản lý, việc treo biển spa không làm thay đổi bản chất pháp lý của hoạt động. Cơ quan quản lý sẽ xem xét nội dung dịch vụ thực tế, cách thức thực hiện và tính chất can thiệp vào cơ thể để xác định có thuộc hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hay không.

Do đó, việc một cơ sở tự giới thiệu là spa cao cấp, spa công nghệ cao hay spa trị liệu không tạo ra quyền pháp lý để thực hiện tiêm filler, botox hoặc truyền dịch. Chỉ giấy phép y tế hợp lệ và phạm vi chuyên môn phù hợp mới quyết định tính hợp pháp của hoạt động.

5. Rủi ro pháp lý khi spa thực hiện trái phép

Spa thực hiện tiêm filler, botox hoặc truyền dịch trái phép có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, bị đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật và buộc khắc phục hậu quả. Mức độ xử lý phụ thuộc vào tính chất hành vi, hậu quả gây ra và việc có hay không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.

Nếu hành vi gây tổn hại sức khỏe cho khách hàng, cơ sở và người trực tiếp thực hiện còn có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 khi đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Trách nhiệm pháp lý trong trường hợp này không chỉ dừng ở xử phạt hành chính.

Về phía khách hàng, việc sử dụng dịch vụ tại cơ sở không đủ điều kiện làm tăng đáng kể nguy cơ biến chứng và làm phức tạp việc xác định trách nhiệm bồi thường. Vì vậy, kiểm tra giấy phép hoạt động, nơi hành nghề và người thực hiện là bước cần thiết trước khi sử dụng dịch vụ.

6. Kết luận pháp lý

Spa thông thường không được phép tiêm filler, botox hoặc truyền dịch. Các hoạt động này chỉ hợp pháp khi được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giấy phép hoạt động phù hợp, đúng phạm vi chuyên môn và do người hành nghề đủ điều kiện trực tiếp thực hiện.

Trong quản lý hiện hành, ranh giới pháp lý giữa spa và cơ sở y tế thẩm mỹ được xác định bởi tính chất can thiệp vào cơ thể người, không phải bởi tên gọi thương mại của cơ sở. Bất kỳ mô hình kinh doanh nào muốn thực hiện các thủ thuật này đều phải tuân thủ đầy đủ quy định về hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và an toàn người bệnh.

Tài liệu tham khảo

• Nghị định 109/2016/NĐ-CP về cấp chứng chỉ hành nghề và giấy phép hoạt động đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
• Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
• Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
• Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017.
• Nghị định 117/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.