Khiếu nại cơ sở dạy thêm không công khai học phí

Cơ sở pháp lý về nghĩa vụ công khai học phí của cơ sở dạy thêm

Hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường hiện chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT. Theo điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, tổ chức hoặc cá nhân tổ chức dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải công khai trên cổng thông tin điện tử hoặc niêm yết tại nơi cơ sở đặt trụ sở các nội dung gồm môn học tổ chức dạy thêm, thời lượng theo từng khối lớp, địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức, danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm trước khi tuyển sinh. Quy định này đặt ra nghĩa vụ minh bạch bắt buộc, không phải lựa chọn của cơ sở.

Về phương thức công khai, cơ sở dạy thêm chỉ được thực hiện theo một trong hai hình thức: công khai trên cổng thông tin điện tử hoặc niêm yết tại nơi đặt trụ sở. Việc không công khai mức thu trước khi tuyển sinh, hoặc chỉ thông báo miệng, không đáp ứng yêu cầu của pháp luật hiện hành. Khi cơ sở đã thu tiền nhưng không công khai đầy đủ, phụ huynh có căn cứ rõ ràng để yêu cầu giải trình và khiếu nại.

Hành vi không công khai học phí được nhìn nhận như thế nào

Trong quản lý giáo dục, tính công khai về học phí và các điều kiện tổ chức lớp học là một yêu cầu bảo đảm quyền được biết của phụ huynh, học sinh. Khi cơ sở dạy thêm không niêm yết hoặc không đăng tải mức thu tiền, nội dung tuyển sinh thiếu minh bạch và tạo nguy cơ phát sinh thu phí tùy tiện. Nếu cơ sở đưa ra các khoản thu bổ sung mà không công khai từ đầu, phụ huynh có quyền yêu cầu xuất trình căn cứ thu.

Phụ huynh cần phân biệt giữa tranh chấp về mức thu và vi phạm nghĩa vụ công khai. Dù mức thu có thể được cơ sở giải thích là đã “thỏa thuận”, việc không công khai trước tuyển sinh vẫn là dấu hiệu vi phạm quy định về tổ chức dạy thêm, học thêm. Khi đó, trọng tâm khiếu nại là yêu cầu cơ sở chấm dứt hành vi vi phạm, công khai đúng quy định và hoàn trả khoản thu trái với cam kết đã công bố nếu có.

Phụ huynh nên khiếu nại theo trình tự nào

Trước hết, phụ huynh nên gửi yêu cầu bằng văn bản đến người đứng đầu cơ sở dạy thêm, nêu rõ nội dung vi phạm, thời điểm phát hiện, yêu cầu công khai mức thu học phí và cung cấp bản sao thông tin tuyển sinh, đồng thời ấn định thời hạn trả lời hợp lý. Văn bản này nên kèm theo chứng cứ như ảnh chụp màn hình trang tuyển sinh, tin nhắn trao đổi, biên lai thu tiền, thông báo lớp học hoặc ghi nhận việc không có niêm yết tại trụ sở. Đây là bước cần thiết để tạo dấu vết pháp lý và thể hiện thiện chí giải quyết nội bộ.

Nếu cơ sở không giải quyết hoặc trả lời không thỏa đáng, phụ huynh gửi đơn phản ánh, kiến nghị hoặc khiếu nại đến cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền tại địa phương nơi cơ sở đặt trụ sở. Sau mốc 01/07/2025, việc tiếp nhận và xử lý thuộc hệ thống chính quyền địa phương hai cấp; do đó, phụ huynh nộp đơn đến cơ quan giáo dục cấp tỉnh hoặc cấp xã/phường theo phân cấp quản lý thực tế của địa phương đối với cơ sở dạy thêm. Trường hợp cơ sở có dấu hiệu thu tiền trái quy định, cơ quan quản lý có thể kiểm tra, yêu cầu khắc phục và xử lý theo thẩm quyền.

Trong một số trường hợp, nếu nội dung khiếu nại gắn với quyền lợi tài sản và yêu cầu hoàn tiền, phụ huynh có thể đồng thời đề nghị giải quyết theo hướng hoàn trả khoản thu không minh bạch. Khi hồ sơ đã đầy đủ mà cơ sở vẫn không khắc phục, việc chuyển vụ việc sang cơ quan quản lý giáo dục là bước phù hợp để bảo vệ quyền lợi của học sinh và ngăn ngừa tái diễn vi phạm.

Hồ sơ khiếu nại cần chuẩn bị

Hồ sơ càng rõ ràng thì khả năng được xử lý càng cao. Phụ huynh nên chuẩn bị đơn khiếu nại hoặc đơn phản ánh, trong đó ghi rõ thông tin người làm đơn, tên cơ sở dạy thêm, nội dung vi phạm, thời điểm phát hiện, yêu cầu cụ thể và danh mục tài liệu gửi kèm. Nội dung trình bày cần ngắn gọn, khách quan, tránh suy diễn về động cơ hoặc ý chí của cơ sở.

• Bản chụp hoặc ảnh màn hình nội dung tuyển sinh, thông báo học phí, tin nhắn trao đổi.
• Biên lai, sao kê hoặc chứng từ nộp tiền nếu đã đóng học phí.
• Ảnh chụp khu vực cơ sở không niêm yết thông tin công khai, nếu có.
• Danh sách phụ huynh cùng khiếu nại hoặc ý kiến xác nhận của người liên quan, nếu có.
• Bản sao giấy tờ tùy thân của người khiếu nại khi cơ quan tiếp nhận yêu cầu.

Trường hợp phụ huynh đại diện cho nhiều học sinh, nên lập đơn tập thể nhưng vẫn nêu rõ từng lớp học, thời điểm nộp tiền và từng khoản thu. Cách trình bày này giúp cơ quan quản lý kiểm tra nhanh tính lặp lại của hành vi vi phạm và phạm vi ảnh hưởng thực tế.

Thẩm quyền tiếp nhận và hướng xử lý

Cơ quan quản lý giáo dục địa phương có trách nhiệm tiếp nhận phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường. Khi xác định cơ sở không công khai học phí trước tuyển sinh theo điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu cơ sở khắc phục, bổ sung việc công khai và chấn chỉnh hoạt động tuyển sinh. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm khác như hoạt động không đúng đăng ký hoặc thu tiền không đúng nội dung đã công bố, cơ quan chức năng có thể xem xét xử lý theo quy định liên quan đến quản lý giáo dục và xử phạt vi phạm hành chính.

Trong quá trình giải quyết, phụ huynh có quyền theo dõi tiến độ xử lý, yêu cầu thông báo kết quả bằng văn bản và lưu giữ toàn bộ trao đổi. Nếu vụ việc kéo dài hoặc không được giải quyết đúng thẩm quyền, phụ huynh có thể tiếp tục phản ánh đến cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan đã tiếp nhận hoặc kiến nghị kiểm tra chuyên đề đối với cơ sở vi phạm. Việc kiên trì sử dụng kênh hành chính là cách phù hợp nhất trong các tranh chấp về minh bạch học phí của cơ sở dạy thêm.

Lưu ý thực tiễn khi bảo vệ quyền lợi học sinh

Phụ huynh không nên dừng ở phản ánh bằng miệng vì hình thức này khó tạo căn cứ pháp lý. Tất cả yêu cầu nên được thể hiện bằng văn bản hoặc thông điệp điện tử có thể lưu trữ. Nếu cơ sở đề nghị thu tiền gấp nhưng không xuất trình nội dung công khai, phụ huynh cần yêu cầu hoãn việc thanh toán cho đến khi có đủ thông tin bắt buộc theo quy định.

Trong trường hợp cơ sở đã thu tiền nhưng không công khai đúng quy định, phụ huynh có thể yêu cầu hoàn trả phần tiền liên quan đến khoản thu không minh bạch hoặc chấm dứt việc tham gia lớp học nếu thấy quyền lợi bị xâm phạm. Mục tiêu của khiếu nại không chỉ là đòi lại khoản tiền cụ thể mà còn là buộc cơ sở tuân thủ chuẩn công khai, bảo vệ môi trường giáo dục minh bạch và tránh lặp lại vi phạm.

Kết luận

Đối với cơ sở dạy thêm không công khai học phí, căn cứ pháp lý trọng tâm là nghĩa vụ công khai trước tuyển sinh theo điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT. Phụ huynh nên khiếu nại theo trình tự: yêu cầu cơ sở giải trình bằng văn bản, sau đó gửi phản ánh hoặc khiếu nại đến cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền, kèm đầy đủ chứng cứ. Cách làm này bảo đảm tính hợp pháp, tăng hiệu quả xử lý và góp phần thúc đẩy kỷ cương trong hoạt động dạy thêm, học thêm.

Tài liệu tham khảo

• Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm.
• Luật Khiếu nại 2011.
• Nghị định 04/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
• Nghị định 142/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền trong quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
• Cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn thực hiện dạy thêm, học thêm.