Một người được đứng tên bao nhiêu hộ kinh doanh?

Một người được đứng tên bao nhiêu hộ kinh doanh?

Pháp luật hiện hành quy định mỗi cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc. Quy định này được xác định tại khoản 2 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, theo đó cá nhân và thành viên hộ gia đình quy định tại khoản 1 Điều này chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc và được quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trong doanh nghiệp với tư cách cá nhân.

Vì vậy, một người không được đồng thời đứng tên chủ nhiều hơn một hộ kinh doanh, dù các hộ đó đặt tại cùng địa phương hay ở các tỉnh, thành phố khác nhau. Giới hạn này áp dụng trên phạm vi cả nước, không phụ thuộc vào nơi cư trú hay nơi đặt địa điểm kinh doanh.

Cơ sở pháp lý của quy định

Quy định về chủ thể được thành lập hộ kinh doanh được ghi nhận tại khoản 1 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, theo đó hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình thành lập. Từ cơ sở này, khoản 2 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP đặt ra giới hạn một cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc.

Đồng thời, quy định tại khoản 3 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP còn nêu rõ cá nhân, thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh của công ty hợp danh, trừ trường hợp được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại. Như vậy, pháp luật không chỉ giới hạn số lượng hộ kinh doanh mà còn giới hạn sự kiêm nhiệm giữa một số mô hình kinh doanh nhất định.

Trường hợp hộ kinh doanh do nhiều thành viên hộ gia đình cùng tham gia

Khi hộ kinh doanh được thành lập bởi các thành viên hộ gia đình, pháp luật vẫn yêu cầu chỉ đăng ký một hộ kinh doanh chung, không tách thành nhiều hộ cùng đứng tên các thành viên trong cùng một hộ gia đình. Các thành viên phải cử một người làm đại diện hộ kinh doanh theo quy định đăng ký.

Điểm cần phân biệt là: một người có thể là thành viên của hộ gia đình cùng tham gia hoạt động trong một hộ kinh doanh, nhưng không vì vậy mà được đăng ký thêm hộ kinh doanh thứ hai dưới tên cá nhân của mình. Giới hạn “một cá nhân, một hộ kinh doanh” vẫn được giữ nguyên.

Hậu quả pháp lý khi đứng tên nhiều hơn một hộ kinh doanh

Hành vi đăng ký nhiều hơn một hộ kinh doanh là hành vi vi phạm quy định về đăng ký hộ kinh doanh. Theo điểm a khoản 1 Điều 63 Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, cá nhân, các thành viên hộ gia đình đăng ký kinh doanh nhiều hơn một hộ kinh doanh có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Ngoài chế tài tiền phạt, cùng điều khoản này còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc làm thủ tục chấm dứt các hộ kinh doanh khác và chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh duy nhất đối với hành vi vi phạm. Do đó, việc cố ý đứng tên nhiều hộ không chỉ bị xử phạt mà còn buộc phải điều chỉnh lại tình trạng pháp lý cho phù hợp.

Ý nghĩa thực tiễn của giới hạn một hộ kinh doanh

Quy định này giúp bảo đảm tính minh bạch trong quản lý thuế, lao động, trách nhiệm tài sản và nghĩa vụ với Nhà nước. Hộ kinh doanh là mô hình gắn với trách nhiệm cá nhân của chủ hộ, nên việc một người đứng tên nhiều hộ sẽ làm phức tạp việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm và kiểm soát hoạt động kinh doanh.

Với người có nhu cầu mở rộng quy mô, lựa chọn phù hợp thường là điều chỉnh ngành nghề, tăng địa điểm kinh doanh theo quy định, hoặc chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp. Việc lựa chọn mô hình phải dựa trên giới hạn pháp lý hiện hành, thay vì tìm cách đăng ký thêm một hộ kinh doanh khác đứng tên cùng một người.

Kết luận

Một cá nhân chỉ được đứng tên một hộ kinh doanh duy nhất trên phạm vi toàn quốc. Nếu đứng tên từ hai hộ kinh doanh trở lên, người đó vi phạm khoản 2 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP và có thể bị xử phạt theo điểm a khoản 1 Điều 63 Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Đây là giới hạn pháp lý bắt buộc, áp dụng thống nhất trong quản lý hộ kinh doanh.

Tài liệu tham khảo

• Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
• Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.
• Luật Doanh nghiệp 2020.
• Bộ luật Dân sự 2015.
• Thực tiễn hướng dẫn đăng ký hộ kinh doanh của cơ quan đăng ký kinh doanh.