Cử tri có được chụp ảnh phiếu bầu và đăng mạng xã hội không?

Khung pháp lý điều chỉnh việc chụp ảnh khi đi bầu cử

Vấn đề chụp ảnh phiếu bầu và đăng lên mạng xã hội phải được xem xét đồng thời từ góc độ pháp luật bầu cử, quyền riêng tư và bảo vệ thông tin cá nhân. Trọng tâm của quy định không chỉ là cử tri có được cầm máy ảnh hay điện thoại trong khu vực bỏ phiếu hay không, mà còn là nội dung được ghi nhận có làm lộ lá phiếu, ý chí bỏ phiếu hoặc thông tin của cử tri khác hay không. Trong thực tiễn áp dụng, cơ quan bầu cử và lực lượng chức năng đều nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm trật tự, tính bí mật của việc bỏ phiếu và an toàn thông tin cá nhân.

Về nguyên tắc, pháp luật hiện hành không coi mọi hành vi chụp ảnh tại điểm bầu cử là bị cấm tuyệt đối. Tuy nhiên, việc ghi hình phải tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu, không cản trở hoạt động bình thường của tổ bầu cử, không ảnh hưởng đến quyền bỏ phiếu của người khác và không làm lộ thông tin bỏ phiếu. Khi đăng tải lên mạng xã hội, hình ảnh còn phải đáp ứng quy định về sử dụng hình ảnh cá nhân, dữ liệu cá nhân và bí mật đời tư theo các quy định dân sự, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu có liên quan.

Cử tri có được chụp ảnh phiếu bầu không?

Cần phân biệt giữa chụp ảnh quá trình đi bầu và chụp ảnh lá phiếu đã ghi dấu. Đối với việc ghi hình ở khu vực bên ngoài phòng bỏ phiếu, cử tri được thực hiện nếu hành vi đó diễn ra thiện chí, không gây xáo trộn hoạt động bầu cử và không vi phạm nội quy. Theo khoản 10 Điều 23 Thông tư 21/2025/TT-BNV, cử tri có quyền quay phim, chụp hình ở phía ngoài phòng bỏ phiếu trong quá trình thực hiện quyền bầu cử, nhưng phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ bầu cử, không cản trở việc bỏ phiếu của cử tri khác; chỉ được quay phim, chụp hình ở trong phòng bỏ phiếu nếu được Tổ trưởng Tổ bầu cử đồng ý và phải bảo đảm bí mật thông tin bỏ phiếu của các cử tri khác.

Đối với chụp ảnh phiếu bầu đã đánh dấu, rủi ro pháp lý tăng lên rất rõ vì đây là hành vi có thể làm lộ nội dung lựa chọn của cử tri. Pháp luật về bầu cử đặt nặng nguyên tắc bỏ phiếu kín, nên việc giơ phiếu bầu đã ghi dấu để chụp ảnh hoặc quay phim không còn đơn thuần là kỷ niệm, mà có thể trở thành hành vi làm ảnh hưởng đến bí mật lá phiếu. Nếu hình ảnh đó xuất hiện trong phòng bỏ phiếu hoặc thể hiện rõ nội dung lựa chọn, cơ quan bầu cử có căn cứ yêu cầu dừng ngay hành vi ghi hình.

Đăng ảnh phiếu bầu lên mạng xã hội có hợp pháp không?

Việc đăng ảnh phiếu bầu lên mạng xã hội không được xem là hành vi an toàn về mặt pháp lý nếu hình ảnh đó cho thấy rõ nội dung bỏ phiếu, số phiếu, dấu hiệu nhận diện hoặc thông tin có thể suy ra ý chí bầu cử của người chụp. Khi công khai trên mạng xã hội, hình ảnh không còn giới hạn trong phạm vi cá nhân mà trở thành dữ liệu được phát tán rộng rãi, làm gia tăng nguy cơ xâm phạm bí mật bầu cử và quyền riêng tư. Nếu ảnh chứa thông tin cá nhân của cử tri, việc công bố còn phải đáp ứng nguyên tắc sử dụng hình ảnh của cá nhân theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 và quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện hành.

Trong trường hợp ảnh chỉ mang tính ghi nhận không gian bên ngoài khu vực bỏ phiếu, không lộ lá phiếu, không làm lộ thông tin của người khác và không gây cản trở hoạt động bầu cử, việc đăng tải có thể được xem xét theo hướng ít rủi ro hơn. Dù vậy, khi đăng ảnh trong bối cảnh bầu cử, cần đặc biệt tránh lồng ghép hình ảnh của người khác, thông tin trên thẻ cử tri, mã số, giấy tờ tùy thân hoặc chi tiết nhận diện cá nhân. Với ảnh chụp phiếu bầu đã có dấu chọn, việc đăng lên mạng xã hội không phù hợp với yêu cầu bảo mật của hoạt động bỏ phiếu.

Giới hạn pháp lý cần lưu ý khi sử dụng hình ảnh ở khu vực bỏ phiếu

Về quyền hình ảnh, theo khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác. Do vậy, nếu ảnh chụp tại điểm bầu cử có chứa mặt người, cử chỉ, giấy tờ hoặc thông tin có thể nhận diện của cử tri khác, người đăng phải có sự đồng ý hợp lệ của người được chụp, đồng thời vẫn phải bảo đảm không vi phạm quy định riêng của pháp luật bầu cử. Quyền đồng ý về hình ảnh không làm mất đi yêu cầu giữ bí mật lá phiếu hoặc nội quy của phòng bỏ phiếu.

Về bảo vệ dữ liệu cá nhân, việc phát tán hình ảnh chứa thông tin nhận dạng, thông tin định danh hoặc thông tin bầu cử của người khác trên mạng xã hội có thể làm phát sinh trách nhiệm xử lý vi phạm hành chính hoặc trách nhiệm dân sự tùy trường hợp. Theo các quy định xử phạt hiện hành trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và an toàn thông tin mạng, hành vi thu thập, sử dụng, chia sẻ trái phép thông tin cá nhân có thể bị xử phạt tiền. Vì vậy, ngay cả khi mục đích của người đăng chỉ là lưu niệm hoặc chia sẻ không khí ngày bầu cử, việc để lộ dữ liệu cá nhân vẫn là điểm pháp lý cần kiểm soát chặt chẽ.

Khi nào có thể bị nhắc nhở, yêu cầu dừng hoặc xử lý vi phạm?

Trong thực tế, nếu cử tri chụp ảnh ở vị trí làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ bầu cử, cản trở lối đi, gây mất trật tự hoặc xâm phạm nội quy phòng bỏ phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử có quyền yêu cầu dừng việc quay phim, chụp hình tại khu vực bỏ phiếu và phòng bỏ phiếu theo khoản 10 Điều 23 Thông tư 21/2025/TT-BNV. Đây là cơ chế quản lý trực tiếp, nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thông suốt, nghiêm túc và bí mật. Hành vi không chấp hành yêu cầu này có thể làm tình huống vi phạm trở nên nghiêm trọng hơn.

Nếu hình ảnh được đăng tải làm lộ rõ lá phiếu, thông tin cá nhân của cử tri, hình ảnh của người khác không có sự đồng ý, hoặc thể hiện hành vi gây rối, bôi nhọ, xuyên tạc bầu cử, người đăng có thể phải đối mặt với nhiều loại trách nhiệm pháp lý. Tùy nội dung cụ thể, có thể phát sinh xử phạt hành chính, nghĩa vụ gỡ bỏ, xin lỗi, cải chính, bồi thường thiệt hại hoặc trách nhiệm khác theo quy định tương ứng. Do đó, điều đáng lưu ý không chỉ là chụp được hay không, mà là chụp gì, ở đâu, có lộ gì và có đăng công khai hay không.

Khuyến nghị thực hành an toàn pháp lý cho cử tri

• Chỉ chụp ảnh ở khu vực được phép, ưu tiên phía ngoài phòng bỏ phiếu và tránh ghi rõ nội dung lá phiếu.
• Không chụp cận cảnh phiếu bầu đã đánh dấu, không cố ý giơ phiếu để công khai lựa chọn bầu cử.
• Không đăng ảnh có chứa thông tin cá nhân, thẻ cử tri, giấy tờ tùy thân hoặc hình ảnh người khác khi chưa có sự đồng ý.
• Nếu muốn lưu giữ kỷ niệm, nên chụp ở góc rộng, che mờ các dữ liệu nhận diện và loại bỏ mọi chi tiết có thể suy ra nội dung bỏ phiếu.
• Tôn trọng yêu cầu của Tổ bầu cử; khi được nhắc nhở dừng ghi hình thì phải chấp hành ngay.

Kết luận

Cử tri không bị cấm tuyệt đối việc chụp ảnh khi đi bầu cử, nhưng pháp luật đặt ra giới hạn rất rõ đối với khu vực, cách thức và nội dung được ghi hình. Chụp ảnh phiếu bầu đã đánh dấu rồi đăng lên mạng xã hội là hành vi tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao vì dễ làm lộ bí mật bỏ phiếu, xâm phạm quyền riêng tư và thông tin cá nhân. Cách tiếp cận an toàn là chỉ ghi nhận hình ảnh ở phạm vi được phép, không để lộ lá phiếu hoặc dữ liệu nhận diện, và tuân thủ nghiêm nội quy phòng bỏ phiếu cùng yêu cầu của tổ bầu cử.

Tài liệu tham khảo

• Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015
• Khoản 10 Điều 23 Thông tư 21/2025/TT-BNV
• Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015
• Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025
• Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP