Cận thị, loạn thị, xăm hình hoặc từng phẫu thuật có đủ điều kiện nhập ngũ không?
Giải đáp điều kiện nhập ngũ khi bị cận, loạn thị, xăm hình hoặc đã phẫu thuật theo pháp luật hiện hành.
Tổng quan
Tiêu chuẩn sức khỏe để nhập ngũ hiện được xác định theo quy định về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự và bảng phân loại bệnh tật kèm theo văn bản chuyên ngành của Bộ Quốc phòng. Với nhóm tật khúc xạ mắt, pháp luật phân biệt rõ giữa cận thị, loạn thị thông thường và các trường hợp đã phẫu thuật, từ đó dẫn đến kết luận khác nhau về khả năng đủ điều kiện nhập ngũ. Đối với xăm hình, pháp luật không coi đây là căn cứ loại trừ mặc nhiên, mà xem xét trong tổng thể tiêu chuẩn sức khỏe và yêu cầu chính trị, đạo đức, lý lịch theo quy định tuyển quân. Bài viết hệ thống hóa cơ sở pháp lý hiện hành, làm rõ cách áp dụng đối với từng trường hợp thường gặp.Cơ sở pháp lý điều chỉnh tiêu chuẩn nhập ngũ
Việc tuyển chọn công dân nhập ngũ được thực hiện trên cơ sở tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự và văn bản chuyên ngành của Bộ Quốc phòng về khám sức khỏe. Trong hệ thống quy phạm đang áp dụng, tiêu chí sức khỏe được phân loại theo từng bệnh, tật và mức độ ảnh hưởng đến khả năng phục vụ tại ngũ. Vì vậy, muốn xác định một công dân có đủ điều kiện nhập ngũ hay không, phải đối chiếu trực tiếp tình trạng sức khỏe thực tế với bảng tiêu chuẩn hiện hành.
Đối với nhóm bệnh về mắt, quy định hiện hành đã tách bạch tật khúc xạ thông thường với trường hợp đã can thiệp phẫu thuật. Đối với xăm hình, pháp luật tuyển quân không đặt ra một điều cấm tuyệt đối chỉ dựa trên việc có hình xăm. Cách đánh giá vẫn phải dựa trên toàn bộ tiêu chuẩn tuyển quân, bao gồm sức khỏe, phẩm chất chính trị và các tiêu chí liên quan khác.
Cận thị có đủ điều kiện nhập ngũ không?
Theo quy định hiện hành về tuyển quân, công dân có tật khúc xạ về mắt ở mức loại 3 trở lên không được gọi nhập ngũ; trong đó cận thị từ 1,5 diop trở lên thuộc nhóm không đủ tiêu chuẩn. Đây là mốc pháp lý quan trọng để xác định nghĩa vụ quân sự đối với người bị cận thị. Nếu mức cận dưới ngưỡng này và các tiêu chuẩn khác đều đạt, công dân vẫn được xem xét theo quy trình tuyển chọn chung.
Trong thực tiễn áp dụng, việc đo thị lực và phân loại sức khỏe phải được thực hiện trong đợt khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Kết quả không dựa vào tự khai mà dựa trên khám chuyên môn của hội đồng khám sức khỏe. Do đó, người bị cận thị muốn xác định chính xác quyền và nghĩa vụ của mình phải căn cứ vào kết quả khám chính thức.
Cận thị đã phẫu thuật được đánh giá thế nào?
Trường hợp cận thị đã phẫu thuật không được mặc nhiên xem là đủ điều kiện nhập ngũ. Theo bảng tiêu chuẩn phân loại sức khỏe, cận thị đã phẫu thuật được chấm theo thị lực thực tế không kính sau phẫu thuật và được cộng thêm 1 điểm so với mục tương ứng. Cách đánh giá này có nghĩa là kết quả sau mổ quyết định trực tiếp việc công dân có đạt tiêu chuẩn hay không.
Nếu sau phẫu thuật, thị lực hai mắt đạt mức đáp ứng tiêu chuẩn tuyển quân thì công dân vẫn có thể nhập ngũ. Ngược lại, nếu thị lực sau phẫu thuật vẫn không đạt ngưỡng sức khỏe theo quy định thì vẫn bị loại. Do đó, phẫu thuật mắt không tạo ra một ngoại lệ pháp lý tuyệt đối cho việc miễn nghĩa vụ quân sự.
Loạn thị có ảnh hưởng đến nghĩa vụ quân sự ra sao?
Loạn thị cũng thuộc nhóm tật khúc xạ của mắt và được xem xét trong cùng hệ thống tiêu chuẩn sức khỏe. Nếu loạn thị đi kèm tật khúc xạ ở mức loại 3 trở lên, công dân không đủ điều kiện nhập ngũ. Cách hiểu này áp dụng thống nhất với nguyên tắc đánh giá sức khỏe theo mức độ ảnh hưởng đến khả năng phục vụ tại ngũ.
Trường hợp chỉ có loạn thị mức độ nhẹ, chưa thuộc ngưỡng loại trừ, công dân vẫn phải tham gia khám và phân loại sức khỏe như những trường hợp khác. Kết luận cuối cùng phụ thuộc vào tổng điểm sức khỏe và các tiêu chí tuyển quân còn lại. Vì vậy, loạn thị không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn nhập ngũ.
Xăm hình có phải là căn cứ không được nhập ngũ không?
Xăm hình không phải là căn cứ pháp lý tự động loại khỏi diện nhập ngũ. Pháp luật hiện hành không quy định mọi trường hợp có hình xăm đều đương nhiên không đủ điều kiện nghĩa vụ quân sự. Việc đánh giá vẫn phải đặt trong tổng thể tiêu chuẩn sức khỏe, tiêu chuẩn chính trị và các điều kiện tuyển quân khác.
Tuy nhiên, trong thực tiễn tuyển quân, nếu hình xăm có nội dung phản động, chống đối, đồi trụy hoặc thể hiện yếu tố không phù hợp với yêu cầu quân đội, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét theo tiêu chuẩn chính trị, đạo đức và quy định nội bộ liên quan. Hình xăm ở vị trí lộ rõ cũng không phải là căn cứ loại trừ đương nhiên nếu không vi phạm các tiêu chí nêu trên. Do đó, chỉ riêng việc xăm mình không đủ để kết luận công dân không được nhập ngũ.
Từng phẫu thuật có ảnh hưởng đến điều kiện nhập ngũ không?
Việc từng phẫu thuật không đồng nghĩa với việc đương nhiên không được nhập ngũ. Pháp luật tuyển quân tập trung vào tình trạng sức khỏe hiện tại, mức độ hồi phục và khả năng đáp ứng nhiệm vụ. Vì vậy, cần xem loại phẫu thuật nào, ảnh hưởng còn lại ra sao và có làm suy giảm tiêu chuẩn sức khỏe hay không.
Riêng với phẫu thuật mắt, quy định đã có cách đánh giá riêng như đã nêu. Với các loại phẫu thuật khác, nếu không để lại di chứng hoặc không làm công dân rơi vào mức phân loại sức khỏe không đạt, việc từng phẫu thuật không phải là căn cứ loại khỏi nghĩa vụ quân sự. Trường hợp có di chứng kéo dài, cơ quan khám sức khỏe sẽ căn cứ vào biểu hiện thực tế để phân loại.
Kết luận pháp lý
Cận thị từ 1,5 diop trở lên và các trường hợp tật khúc xạ về mắt ở mức loại 3 trở lên không đủ tiêu chuẩn gọi nhập ngũ. Loạn thị cũng bị đánh giá theo cơ chế tương tự, căn cứ vào mức độ ảnh hưởng và phân loại sức khỏe. Phẫu thuật mắt không làm mất hiệu lực việc đánh giá sức khỏe; ngược lại, công dân vẫn phải đạt ngưỡng thị lực sau phẫu thuật theo tiêu chuẩn hiện hành.
Xăm hình không phải là căn cứ loại trừ mặc nhiên khỏi nghĩa vụ quân sự, nhưng vẫn phải được xem xét trong tổng thể tiêu chuẩn tuyển quân và yêu cầu về chính trị, đạo đức. Về mặt pháp lý, câu trả lời đúng không nằm ở việc có hay không có một đặc điểm đơn lẻ, mà ở kết quả phân loại sức khỏe và điều kiện tuyển quân do cơ quan có thẩm quyền kết luận.
Tài liệu tham khảo
- Thông tư 105/2023/TT-BQP về tiêu chuẩn sức khỏe và khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng.
- Thông tư 148/2018/TT-BQP quy định tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ.
- Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.
- Nghị định 13/2016/NĐ-CP quy định trình tự, thủ tục đăng ký, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
- Hệ thống hướng dẫn áp dụng bảng phân loại sức khỏe nghĩa vụ quân sự hiện hành của Bộ Quốc phòng.