Điều 67 Bộ luật dân sự 2015: Quyền của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú
Bình luận Điều 67 BLDS 2015 về quyền quản lý, trích tài sản và thanh toán chi phí của người quản lý tài sản người vắng mặt.
Điều 67. Quyền của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú
1. Quản lý tài sản của người vắng mặt.
2. Trích một phần tài sản của người vắng mặt để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, nghĩa vụ thanh toán nợ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác của người vắng mặt.
3. Được thanh toán các chi phí cần thiết trong việc quản lý tài sản của người vắng mặt.
Trọng tâm của quy định
Điều 67 không tạo ra quyền sở hữu mới cho người quản lý mà chỉ trao quyền quản trị, xử lý tài sản trong phạm vi cần thiết để bảo vệ và duy trì giá trị tài sản của người vắng mặt. Đây là cơ chế cân bằng giữa việc tôn trọng quyền tài sản của người vắng mặt và nhu cầu giải quyết các nghĩa vụ cấp dưỡng, nợ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác. Theo cấu trúc của Bộ luật Dân sự 2015, quyền tại Điều 67 luôn đi kèm nghĩa vụ quản lý, bảo quản và hoàn trả tài sản khi người vắng mặt trở về.
Điều kiện để áp dụng
Quy định này chỉ được kích hoạt khi đã có người quản lý tài sản hợp pháp của người vắng mặt tại nơi cư trú theo cơ chế giao quản lý của Tòa án. Vì vậy, không phải bất kỳ người thân nào cũng đương nhiên được quyền tự ý định đoạt hoặc trích tài sản của người vắng mặt. Việc quản lý phải dựa trên căn cứ pháp lý rõ ràng và gắn với tài sản thuộc sở hữu của chính người vắng mặt.
Ý nghĩa thực tiễn cần nắm
Quyền thứ nhất là quyền quản lý tài sản, hiểu là tổ chức việc giữ gìn, theo dõi và khai thác tài sản trong giới hạn cần thiết để tài sản không bị mất mát, xuống cấp hoặc phát sinh thiệt hại. Quyền thứ hai là quyền trích một phần tài sản để thực hiện nghĩa vụ của người vắng mặt, nhưng chỉ nhằm các khoản cấp dưỡng, nợ đến hạn và nghĩa vụ tài chính khác theo đúng phạm vi pháp luật cho phép. Quyền thứ ba là quyền được thanh toán chi phí cần thiết cho việc quản lý, tức các chi phí hợp lý, trực tiếp phục vụ việc bảo quản và vận hành tài sản.
Cách hiểu sai thường gặp
Không được hiểu điều luật này là trao cho người quản lý quyền sử dụng tài sản như chủ sở hữu. Người quản lý không được tùy tiện bán, tặng cho, thế chấp hay chuyển dịch tài sản nếu không có căn cứ pháp luật hoặc quyết định phù hợp của cơ quan có thẩm quyền. Cũng không được lấy danh nghĩa “chi phí quản lý” để mở rộng chi tiêu vượt quá mức cần thiết hoặc sử dụng vào mục đích riêng.
Lưu ý khi áp dụng
Trong thực tiễn, ranh giới quan trọng nhất là giữa quản lý tài sản và định đoạt tài sản. Mọi khoản trích, chi trả cần được ghi nhận rõ ràng để có thể đối chiếu khi người vắng mặt trở về hoặc khi Tòa án kiểm tra. Nếu phát sinh tranh chấp về phạm vi chi tiêu, tính cần thiết của chi phí hoặc tính đúng đắn của việc trích tài sản, trọng tâm xem xét luôn là tính hợp pháp, tính cần thiết và lợi ích của chính người vắng mặt.