Điều 571 Bộ luật dân sự 2015: Rút lại tuyên bố hứa thưởng

Ý nghĩa của quy định

Điều 571 Bộ luật Dân sự 2015 đặt ra một giới hạn rõ ràng cho quyền đơn phương thay đổi ý chí của người hứa thưởng. Nhà làm luật cho phép rút lại lời hứa thưởng, nhưng chỉ trước thời điểm bắt đầu thực hiện công việc, nhằm tránh việc người đã bỏ công sức dựa vào một cam kết công khai lại bị xóa bỏ khi việc thực hiện đã khởi động. Đây là cách cân bằng giữa quyền tự chủ của người hứa thưởng và sự an toàn pháp lý của người có thể tham gia thực hiện công việc.

Điều kiện để được rút lại

Điểm mấu chốt của điều luật là thời điểm: chỉ khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng mới có quyền rút lại. Khi mốc bắt đầu đã đến, quyền rút lại không còn nữa, dù thực tế chưa có ai hoàn thành công việc. Vì vậy, khi áp dụng điều luật này, cần xác định chính xác thời hạn bắt đầu đã được ấn định trong nội dung hứa thưởng hay chưa.

Điều luật cũng yêu cầu việc rút lại phải được thực hiện theo cách thức và phương tiện đã dùng để công bố lời hứa thưởng. Quy định này nhằm bảo đảm người đã tiếp cận thông tin hứa thưởng cũng có thể tiếp cận thông tin rút lại một cách tương xứng, tránh tình trạng rút lại âm thầm hoặc rút lại bằng hình thức khó tiếp nhận hơn. Nếu việc hứa thưởng được đăng công khai trên một kênh nhất định thì việc rút lại cũng phải công khai trên chính kênh đó hoặc kênh có hiệu lực thông báo tương đương.

Điểm cần tránh khi hiểu và áp dụng

Không nên hiểu rằng người hứa thưởng có thể rút lại bất cứ lúc nào miễn là chưa có ai hoàn thành công việc. Điều luật không dựa vào thời điểm hoàn thành, mà dựa vào thời điểm bắt đầu thực hiện. Đây là khác biệt quan trọng, vì khi đã đến hạn bắt đầu, cam kết công khai đã bước vào giai đoạn tạo kỳ vọng pháp lý cho người tham gia.

Cũng không nên coi việc rút lại là một thông báo nội bộ hay một lời nói riêng với một số người. Bản chất của hứa thưởng là công bố rộng rãi, nên việc rút lại cũng phải bảo đảm tính công khai tương ứng. Nếu không tuân thủ đúng phương thức công bố, rủi ro tranh chấp sẽ phát sinh về hiệu lực của việc rút lại và về trách nhiệm đối với người đã tin cậy vào lời hứa ban đầu.

Lưu ý thực tiễn

Khi soạn thảo hoặc công bố hứa thưởng, nên ghi rõ thời điểm bắt đầu thực hiện công việc, phạm vi công bố và kênh công bố để sau này xác định dễ dàng quyền rút lại. Nếu muốn rút lại hợp lệ, cần lưu lại chứng cứ về việc đã công bố rút lại đúng phương thức, đúng thời điểm. Trong thực tiễn tranh chấp, hai vấn đề thường được xem xét kỹ nhất là mốc thời gian và tính tương xứng của cách thức công bố.