Điều 570 Bộ luật dân sự 2015: Hứa thưởng

Ý nghĩa của quy định

Điều 570 ghi nhận hứa thưởng là một cam kết đơn phương có hiệu lực khi được công khai và có người thực hiện đúng yêu cầu đặt ra. Quy định này nhằm bảo vệ sự tin cậy trong giao dịch dân sự, ngăn tình trạng hứa thưởng tùy tiện rồi từ chối trả thưởng khi điều kiện đã được đáp ứng. Trong thực tiễn, đây là căn cứ để xác định trách nhiệm trả thưởng mà không cần phải chứng minh có hợp đồng thỏa thuận song phương.

Điều kiện để phát sinh nghĩa vụ trả thưởng

Nghĩa vụ trả thưởng chỉ phát sinh khi có đủ hai yếu tố: lời hứa thưởng được công khai và công việc đã được thực hiện đúng theo yêu cầu của người hứa thưởng. Yêu cầu đưa ra phải cụ thể để có thể kiểm tra việc hoàn thành, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội. Nếu nội dung mơ hồ, bất khả thi hoặc nhằm mục đích trái pháp luật thì không đủ cơ sở áp dụng điều luật này.

Điểm cần phân biệt trong áp dụng

Hứa thưởng không đồng nhất với hợp đồng dân sự, vì đây là hành vi pháp lý đơn phương chứ không phải sự thỏa thuận hai bên. Do đó, trọng tâm không nằm ở việc các bên “đàm phán” về mức thưởng, mà nằm ở việc xác định người hứa thưởng đã công khai cam kết gì và người thực hiện có đáp ứng đúng điều kiện hay không. Cũng cần phân biệt hứa thưởng với tiền lương, thù lao hoặc thưởng nội bộ trong quan hệ lao động, vì các khoản đó được điều chỉnh bởi cơ chế pháp lý khác.

Lưu ý thực tiễn

Khi giải quyết tranh chấp, cần chứng minh rõ nội dung công khai hứa thưởng, phạm vi công việc, thời điểm hoàn thành và mối liên hệ giữa kết quả đạt được với điều kiện đã nêu. Cách hiểu đúng là chỉ khi công việc hoàn thành đúng yêu cầu thì mới phát sinh quyền đòi thưởng; không thể suy diễn thưởng từ thiện chí chung hoặc từ sự nỗ lực không đạt kết quả. Đây là điều luật có tính khuyến khích thực hiện công việc, nhưng cũng đặt ra giới hạn rõ ràng để tránh lạm dụng lời hứa thưởng cho mục đích trái pháp luật.