Điều 255 Bộ luật dân sự 2015: Mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản khác

Trọng tâm của quy định

Điều 255 Bộ luật Dân sự 2015 là một quy định về quyền đối với bất động sản liền kề, cho phép chủ sở hữu bất động sản mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản của chủ sở hữu khác một cách hợp lý. Mục đích của điều luật là bảo đảm việc khai thác, sử dụng bất động sản được thông suốt trong thực tế, nhất là khi phương án kết nối kỹ thuật không thể chỉ giới hạn trong ranh giới thửa đất của chính chủ sở hữu.

Điểm cần nắm là điều luật không tạo ra quyền tuyệt đối, mà đặt ra một sự cân bằng bắt buộc. Quyền mắc dây chỉ được chấp nhận khi cách thức đi dây là hợp lý, không làm mất an toàn, không gây cản trở bất hợp lý và nếu có thiệt hại thì phải bồi thường.

Điều kiện để áp dụng

Để áp dụng Điều 255, trước hết phải có nhu cầu thực tế về việc mắc đường dây tải điện hoặc thông tin liên lạc qua bất động sản khác. Việc lựa chọn tuyến đi phải bảo đảm tính hợp lý, tức là không lạm dụng quyền, không chọn phương án gây ảnh hưởng lớn hơn mức cần thiết cho bất động sản bị đi qua.

Yếu tố thứ hai là phải bảo đảm an toàn và thuận tiện cho chủ sở hữu bị ảnh hưởng. Đây là tiêu chí trực tiếp để đánh giá tính hợp pháp của việc mắc dây trong từng tình huống cụ thể, đặc biệt khi đường dây đi qua khu vực sinh hoạt, sản xuất hoặc có nguy cơ mất an toàn kỹ thuật.

Yếu tố thứ ba là thiệt hại, nếu phát sinh, phải được bồi thường. Nghĩa vụ này cho thấy điều luật không miễn trừ trách nhiệm dân sự chỉ vì hành vi đi dây là có căn cứ pháp luật.

Những hiểu nhầm thường gặp

Hiểu nhầm phổ biến là cho rằng cứ là đường dây điện hoặc đường dây thông tin liên lạc thì đương nhiên được đi qua đất người khác. Thực tế, điều luật chỉ cho phép trong phạm vi hợp lý và vẫn phải tôn trọng điều kiện an toàn, thuận tiện của bất động sản bị ảnh hưởng.

Một nhầm lẫn khác là coi Điều 255 như căn cứ để mặc nhiên miễn bồi thường. Quy định này đi kèm cơ chế bồi thường nếu gây thiệt hại, nên chủ thể mắc dây phải chịu trách nhiệm khi việc sử dụng quyền của mình làm phát sinh tổn thất cho bên khác.

Trong thực tiễn, cần phân biệt quyền dân sự theo Điều 255 với các yêu cầu kỹ thuật, an toàn chuyên ngành về điện và viễn thông. Có đáp ứng được quy định dân sự hay không chưa đủ; đường dây còn phải phù hợp quy chuẩn kỹ thuật và điều kiện an toàn tương ứng.

Lưu ý khi áp dụng thực tiễn

Khi giải quyết tranh chấp, trọng tâm không chỉ là ai có nhu cầu đi dây mà còn là tuyến đi đã tối ưu chưa, mức độ ảnh hưởng ra sao và có biện pháp giảm thiểu thiệt hại hay chưa. Nếu có nhiều phương án kỹ thuật, phương án ít xâm lấn hơn thường là căn cứ quan trọng để đánh giá tính hợp lý.

Trong quan hệ láng giềng, thỏa thuận cụ thể về vị trí mắc dây, phạm vi sử dụng, bảo trì và trách nhiệm bồi thường là rất cần thiết. Điều 255 không loại trừ thỏa thuận, mà ngược lại, thường được vận dụng hiệu quả nhất khi các bên xác lập rõ giới hạn và nghĩa vụ của mình.

Nếu tranh chấp phát sinh, người yêu cầu cần chứng minh nhu cầu mắc dây là chính đáng, cách thức thực hiện là hợp lý và đã tuân thủ yêu cầu an toàn; bên bị ảnh hưởng cần chứng minh thiệt hại hoặc nguy cơ ảnh hưởng thực tế để yêu cầu bồi thường hoặc điều chỉnh vị trí đường dây.